-
1 negō
negō āvī, ātus, āre [3 AG-], to say no, deny, refuse (opp. aio): Negat quis? nego. ait? aio, T.: Diogenes ait, Antipater negat: nunc aiunt, quod tunc negabant: non facile Gallos Gallis negare potuisse, Cs.: negant quicquam esse bonum, nisi, etc.: damnare negatur hanc Venerem pietas, O.: casta negor (sc. esse), they say I am not, O.: negat se Numidam pertimescere, virtuti suorum credere (sc. ait), S.—A second negation does not destroy the first: negat ne suspicari.— Not to assent, deny: factum est; non nego, T.: omnia, quae certa non erunt, pro certo negato: negaturum aut me pro M. Fulvio, aut ipsum Fulvium censetis? L.: mitto enim domestica, quae negari possunt, i. e. the proof of which can be suppressed: negare non posse, quin rectius sit, etc., L.— Not to consent, deny, refuse: invitatus ad haec negabit, will decline, Iu.: (oscula), H.: victum, V.: numquam reo cuiquam tam praecise negavi, quam hic mihi: postquam id obstinate sibi negari videt, Cs.: negat quis carmina Gallo? V.: mea dicta demittere in aurīs, V.: Ire, O.: adulescenti negare, quin eum arcesseret, N.: uxorem ut ducat orare occipit... Ille primo se negare, refuse, T.: Poma negat regio, i. e. does not produce, O.: pars ventis vela negare, i. e. furl, O.* * *Inegare, additional forms Vdeny, refuse; say... notIInegare, negavi, negatus Vdeny, refuse; say... not -
2 colubra
cŏlū̆bra, ae, f. [coluber], a female serpent; and in gen., a serpent, snake, Lucil., Turp., and Varr. ap. Non. p. 201, 22 sq.; Hor. C. 1, 17, 8; id. S. 1, 8, 42; Ov. M. 6, 559; Juv. 5, 103; Cels. 5, 27, 3; Col. 10, 230; Plin. 32, 5, 19, § 53.—As an attributive of the hair of the Furies, Medusa, etc. (v. coluber), Ov. M. 4, 474; 4, 491; 4, 783; Luc. 9, 634.—Hence, prov.: quas tu edes colubras?
i. e. art thou frantic? Plaut. Stich. 2, 1, 50 Ritschl N. cr.; and:colubra restem non parit,
i.e. like produces like, the thorn does not produce grapes, Petr. 45, 9. -
3 sisto
sisto, stĭti (Charis. p. 220, and Diom. p. 369, give steti for both sisto and sto, confining stiti to the compounds of both. But steti, as perfect of sisto, is late jurid. Lat., and perh. dub.;I.for steterant,
Verg. A. 3, 110;steterint,
id. ib. 3, 403; Liv. 8, 32, 12, belong to stare; cf. also Gell. 2, 14, 1 sqq.; and v. Neue, Formenl. 2, 461 sq.), stătum [root stă, strengthened by reduplication; cf. histêmi], used in two general senses, I. To cause to stand, place, = colloco, pono; II. To stand, be placed, = sto.Sistere, in gen., = collocare (in class. prose only in the partic. uses, v. A. 4. C. and D., infra).A.Causative, with acc.1.To place = facere ut stet; constr. with in and abl., with abl. alone, and with ad, super, etc., and acc.:2.O qui me gelidis in vallibus Haemi Sistat,
Verg. G. 2, 489:tertia lux classem Cretaeis sistet in oris,
id. A. 3, 117 (classis stat;v. sto): inque tuo celerem litore siste gradum,
Ov. H. 13, 102 (cf. infra, III. 2. A.):jaculum clamanti (al. clamantis) sistit in ore,
plants the dart in his face, Verg. A. 10, 323:disponit quas in fronte manus, medio quas robore sistat,
Stat. Th. 7, 393:(equum ligneum) sacratā sistimus arā,
Verg. A. 2, 245:aeternis potius me pruinis siste,
Stat. Th. 4, 395: ut stata (est) lux pelago, as soon as light was set ( shone) on the sea, id. ib. 5, 476:victima Sistitur ante aras,
Ov. M. 15, 132:quam (suem) Aeneas ubi... sistit ad aram,
Verg. A. 8, 85:post haec Sistitur crater,
Ov. M. 8, 669: vestigia in altero (monte) sisti (non posse), that no footprints can be placed ( made) on the other mountain, Plin. 2, 96, 98, § 211:cohortes expeditas super caput hostium sistit,
Tac. H. 3, 77; cf. id. A. 12, 13; Stat. Th. 4, 445; Sil. 4, 612. —To place, as the result of guidance or conveyance; hence, to convey, to send, lead, take, conduct to, = facere ut veniat; constr. with in and abl., with abl. alone, and with advv. of place: officio meo ripā sistetur in illā Haec, will be carried by me to, etc., Ov. M. 9, 109:3.terrā sistēre petitā,
id. ib. 3, 635:(vos) facili jam tramite sistam,
Verg. A. 6, 676:ut eum in Syriā aut Aegypto sisterent orabat,
to convey him to, Tac. H. 2, 9.—So with hic (= in with abl.) or huc (= in with acc.):hic siste patrem,
Sen. Phoen. 121:Annam huc siste sororem,
Verg. A. 4, 634.—To place an army in order of battle, draw up, = instruere:4.aciem in litore sistit,
Verg. A. 10, 309; cf.:sistere tertiam decimam legionem in ipso aggere jubet,
Tac. H. 3, 21.—Se sistere = to betake one's self, to present one's self, to come (so twice in Cicero's letters):5.des operam, id quod mihi affirmasti, ut te ante Kal. Jan., ubicumque erimus, sistas,
Cic. Att. 3, 25:te vegetum nobis in Graeciā sistas,
id. ib. 10, 16, 6 (cf. infra, E.):hic dea se primum rapido pulcherrima nisu Sistit,
Verg. A. 11, 853.—With two acc. (cf.: praesto, reddo) = to cause to be in a certain condition, to place, etc.; often with dat. of interest (ante- and post-class., and poet.; cf.b.supra, 4.): ego vos salvos sistam,
I will place you in safety, see you to a safe place, Plaut. Rud. 4, 4, 5:omnia salva sistentur tibi,
all will be returned to you in good order, id. ib. 5, 3, 3; so,suam rem sibi salvam sistam,
id. Poen. 5, 2, 123; cf.:rectius tacitas tibi res sistam, quam quod dictum est mutae mulieri,
will keep your secrets, id. ib. 4, 2, 54:neque (dotem) incolumem sistere illi, et detraxe autument,
that you deliver it entire to her, id. Trin. 3, 3, 15:cum te reducem aetas prospera sistet,
Cat. 64, 238: tu modo servitio vacuum me siste (= praesta) superbo, set me free from, Prop. 4, 16 (3, 17), 42:tutum patrio te limine sistam,
will see you safe home, Verg. A. 2, 620:praedā onustos triumphantesque mecum domos reduces sistatis,
Liv. 29, 27, 3 Weissenb. ad loc.:Pelasgis siste levem campum,
Stat. Th. 8, 328:modo se isdem in terris victorem sisterent,
Tac. A. 2, 14:operā tuā sistas hunc nobis sanum atque validum,
give him back to us, safe and sound, Gell. 18, 10, 7: ita mihi salvam ac sospitem rempublicam sistere in suā sede liceat, Aug. ap. Suet. Aug. 28.—Neutr, with double nom., = exsistere, to be, to become: judex extremae sistet vitaeque necisque, he will become a judge, etc., Manil. 4, 548 (dub.):B.tempora quod sistant propriis parentia signis,
id. 3, 529 (dub.; al. sic stant; cf. infra, II.).—As neuter verb, to stand, rest, be placed, lie ( poet.);C.constr. like sto: ne quis mihi obstiterit obviam, nam qui obstiterit, ore sistet,
will lie on his face, Plaut. Capt. 4, 2, 13 Brix ad loc.: (nemo sit) tantā gloriā... quin cadat, quin capite sistat, will be placed or stand on his head, id. Curc. 2, 3, 8:ibi crebro, credo, capite sistebant cadi,
id. Mil. 3, 2, 36 Lorenz (Brix, hoc illi crebro capite):ipsum si quicquam posse in se sistere credis,
to rest upon itself, Lucr. 1, 1057:neque posse in terrā sistere terram,
nor can the earth rest upon itself, id. 2, 603:at conlectus aquae... qui lapides inter sistit per strata viarum,
id. 4, 415:incerti quo fata ferant, ubi sistere detur,
to rest, to stay, Verg. A. 3, 7; cf.:quaesitisque diu terris, ubi sistere detur,
Ov. M. 1, 307. —As jurid. term.1.In both a causative and neuter sense = to produce in court, or to appear in court after being bound over by the judge or by promise to the adversary (vadimonium); constr. either absol. or with the dat. of the adversary to whom the promise is made (alicui sisti), to appear upon somebody's demand; also, in judicio sisti. The present active is either used reflexively (se sistere = to appear), or with a transitive object (sistere aliquem = to produce in court one in whose behalf the promise has been made). The present passive, sisti, sistendus, sistitur, = to appear or to be produced. The perfect act., stiti, stitisse, rarely the perfect passive, status sum, = to have appeared, I appeared. So in all periods of the language:2.cum autem in jus vocatus fuerit adversarius, ni eo die finitum fuerit negotium, vadimonium ei faciendum est, id est ut promittat se certo die sisti,
Gai. 4, 184:fit ut Alfenus promittat, Naevio sisti Quinctium,
that Quinctius would be forthcoming upon Naevius's complaint, Cic. Quint. 21, 67; cf. id. ib. 8, 30 (v. infra, B.):testificatur, P. Quinctium non stitisse, et se stitisse,
id. ib. 6, 25:quin puellam sistendam promittat (= fore ut puella sistatur in judicio),
Liv. 3, 45, 3:interrogavit quisquam, in quem diem locumque vadimonium promitti juberet, et Scipio manum ad ipsam oppidi, quod obsidebatur, arcem protendens: Perendie sese sistant illo in loco,
Gell. 7, 1, 10:si quis quendam in judicio sisti promiserit, in eādem causā eum debet sistere,
Dig. 2, 11, 11:si servum in eādem causā sistere promiserit, et liber factus sistatur,... non recte sistitur,
ib. 2, 9, 5:sed si statu liberum sisti promissum sit, in eādem causā sisti videtur, quamvis liber sistatur,
ib. 2, 9, 6:cum quis in judicio sisti promiserit, neque adjecerit poenam si status non esset,
ib. 2, 6, 4:si quis in judicio secundum suam promissionem non stitit,
ib. 2, 11, 2, § 1; cf. ib. 2, 5, 1; 2, 8, 2; 2, 11, 2, § 3.—Vadimonium sistere, to present one's self in court, thus keeping the solemn engagement (vadimonium) made to that effect; lit., to make the vadimonium stand, i. e. effective, opp. deserere vadimonium = not to appear, to forfeit the vadimonium. The phrase does not occur in the jurists of the Pandects, the institution of the vadimonium being abolished by Marcus Aurelius. It is found in the following three places only: quid si vadimonium capite obvoluto stitisses? Cat. ap. Gell. 2, 14, 1: ut Quinctium sisti Alfenus promitteret. Venit Romam Quinctius;D.vadimonium sistit,
Cic. Quint. 8, 30:ut nullum illa stiterit vadimonium sine Attico,
Nep. Att. 9; Gai. 4, 185; cf. diem sistere under status, P. a. infra.—Transf., out of judicial usage, in gen., = to appear or present one's self, quasi ex vadimonio; constr. absol. or with dat. of the person entitled to demand the appearance:E.ubi tu es qui me vadatus's Veneriis vadimoniis? Sisto ego tibi me, et mihi contra itidem ted ut sistas suadeo (of a lover's appointment),
Plaut. Curc. 1, 3, 5; so,tibi amatorem illum alacrem vadimonio sistam,
produce, App. M. 9, p. 227, 14:nam promisimus carnufici aut talentum magnum, aut hunc hodie sistere,
Plaut. Rud. 3, 4, 73:vas factus est alter ejus sistendi, ut si ille non revertisset, moriendum esset sibi,
Cic. Off. 3, 10, 45. —Fana sistere, acc. to Festus anciently used, either = to place ( secure and fix places for) temples in founding a city, or to place the couches in the lectisternia:F.sistere fana, cum in urbe condendā dicitur, significat loca in oppido futurorum fanorum constituere: quamquam Antistius Labeo, in commentario XV. juris pontificii ait fana sistere esse lectisternia certis locis et diebus habere,
Fest. p. 267 Lind. To this usage Plaut. perh. alludes:apud illas aedis sistendae mihi sunt sycophantiae,
the place about that house I must make the scene of my tricks, Plaut. Trin. 4, 2, 25.—Sistere monumenta, etc., or sistere alone, to erect statues, etc. (= statuere; post-class. and rare;II.mostly in Tac.): ut apud Palatium effigies eorum sisteret,
Tac. A. 15, 72:cum Augustus sibi templum sisti non prohibuisset,
id. ib. 4 37:at Romae tropaea de Parthis arcusque sistebantur,
id. ib. 15, 18:monuere ut... templum iisdem vestigiis sisteretur,
id. H. 4, 53:sistere monumenta,
Aus. Ep. 24, 55: Ast ego te... Carthaginis arce Marmoreis sistam templis (cf. histanai tina), Sil. 8, 231; v. statuo.Sistere = to cause what is tottering or loose to stand firm, to support or fasten; and neutr., to stand firm.A.Causative (rare;B.perh. not in class. prose) = stabilire: sucus... mobilis (dentes) sistit,
Plin. 20, 3, 8, § 15; and trop.: hic (Marcellus) rem Romanam magno turbante tumultu Sistet (cf.: respublica stat;v. sto),
Verg. A. 6, 858; cf.:non ita civitatem aegram esse, ut consuetis remediis sisti posset,
Liv. 3, 20, 8 (where sisti may be impers.; v. infra, III. C.).—Neutr., to stand firm, to last, = stare:2.nec mortale genus, nec divum corpora sancta Exiguom possent horai sistere tempus,
Lucr. 1, 1016: qui rem publicam sistere negat posse, nisi ad equestrem ordinem judicia referantur, Cotta ap. Cic. Verr. 2, 3, 96, § 223.—Neutr., to stand firm, to resist:III.nec quicquam Teucros Sustentare valet telis, aut sistere contra,
Verg. A. 11, 873; so with dat. = resistere:donec Galba, inruenti turbae neque aetate neque corpore sistens, sella levaretur,
Tac. H. 1, 35; cf. sisti = resistere, III. B. 1. f. infra.Sistere = to stand still, and to cause to stand still.A.Neutr. = stare (rare; in Varr., Tac., and the poets).a.To stand still:b.solstitium dictum est quod sol eo die sistere videatur,
Varr. L. L. 5, p. 53 (Bip.):sistunt amnes,
Verg. G. 1, 479:incurrit, errat, sistit,
Sen. Herc. Oet. 248.—To remain, stop:c.Siste! Quo praeceps ruis?
Sen. Thyest. 77; id. Oedip. 1050:vis tu quidem istum intra locum sistere?
will you remain in that position? Tac. A. 4, 40.—Trop., to stop, not to go any farther:d.depunge, ubi sistam,
Pers. 6, 79:nec in Hectore tracto sistere,
to stop at the dragging of Hector, Stat. Achill. 1, 7.—To cease (dub.):B.hactenus sistat nefas' pius est,
if his crime ceases here, he will be pious, Sen. Thyest. 744 (perh. act., to stop, end).—Causative (not ante-Aug.; freq. in Tac., Plin., and the poets).1. a.With gradum:b.plano sistit uterque gradum,
arrest their steps, Prop. 5 (4), 10, 36; Verg. A. 6, 465:siste properantem gradum,
Sen. Herc. Fur. 772:repente sistunt gradum,
Curt. 4, 6, 14. —With pedem, Ov. R. Am. 80.—With fugam, to stop, stay, check, stem, arrest the flight:c.fugam foedam siste,
Liv. 1, 12, 5:si periculo suo fugam sistere posset,
id. 30, 12, 1; so Curt. 8, 14, 37; 4, 16, 2; 8, 3, 2; Tac. A. 12, 39.—Of vehicles, horses, etc.:d. e.esseda siste,
Prop. 2, 1, 76:equos,
Verg. A. 12, 355:quadrijugos,
Stat. Achill. 2, 429; so id. Th. 5, 364.—With bellum, to halt (cf. infra, D.):f.Aquilejae sisti bellum expectarique Mucianum jubebat,
Tac. H. 3, [p. 1712] 8.—Of living objects, in gen.(α).To arrest their course, make them halt:(β).aegre coercitam legionem Bedriaci sistit,
Tac. H. 2, 23:festinantia sistens Fata,
staying the hurrying Fates, Stat. S. 3, 4, 24.—So, se sistere with ab, to desist from:non prius se ab effuso cursu sistunt,
Liv. 6, 29, 3; hence, to arrest by wounding, i. e. to wound or kill:aliquem cuspide,
Sil. 1, 382; 1, 163; so,cervum vulnere sistere,
id. 2, 78.—To stop a hostile attack of persons, to resist them, ward them off:g.ut non sisterent modo Sabinas legiones, sed in fugam averterent,
Liv. 1, 37, 3:ibi integrae vires sistunt invehentem se jam Samnitem,
id. 10, 14, 18:nec sisti vis hostium poterat,
Curt. 5, 3, 11:nec sisti poterant scandentes,
Tac. H. 3, 71; 5, 21. —Trop., to stop the advance of prices:2.pretia augeri in dies, nec mediocribus remediis sisti posse,
Tac. A. 3, 52.—To arrest the motion of fluids.a.Of water:b.sistere aquam fluviis,
Verg. A. 4, 489:amnis, siste parumper aquas,
Ov. Am. 3, 6, 2:quae concita flumina sistunt,
id. M. 7, 154:sistito infestum mare,
calm, Sen. Agam. 523; cf. Ov. M. 7, 200; id. H. 6, 87; Plin. 28, 8, 29, § 118.—Of blood and secretions:3. 4.(ea) quibus sistitur sanguis parari jubet,
Tac. A. 15, 54:sanguinem,
Plin. 20, 7, 25, § 59; 28, 18, 73, § 239; 27, 4, 5, § 18:haemorrhoidum abundantiam,
id. 27, 4, 5, § 19:fluctiones,
id. 20, 8, 27, § 71, 34, 10, 23, § 105; 35, 17, 57, § 195:nomas,
id. 30, 13, 39, § 116; 24, 16, 94, § 151:mensis,
id. 23, 6, 60, § 112:vomitiones,
id. 20, 20, 81, § 213:alvum bubus,
id. 18, 16, 42, § 143:alvum,
stop the bowels, id. 23, 6, 60, § 113; 22, 25, 59, § 126; 20, 5, 18, § 37:ventrem,
id. 20, 23, 96, § 256; Mart. 13, 116.—To end, put an end to (= finem facere alicui rei); pass., to cease:5.querelas,
Ov. M. 7, 711:fletus,
id. ib. 14, 835:lacrimas,
id. F. 1, 367; 480; 6, 154:minas,
id. Tr. 1, 2, 60:opus,
id. H. 16 (17), 266; id. M. 3, 153:labores,
id. ib. 5, 490:furorem,
Stat. Th. 5, 663:furialem impetum,
Sen. Med. 157; id. Agam. 203:pace tamen sisti bellum placet,
Ov. M. 14, 803:antequam summa dies spectacula sistat,
id. F. 4, 387:sitim sistere,
to allay, id. P. 3, 1, 18:nec primo in limine sistit conatus scelerum,
suppresses, Stat. S. 5, 2, 86:ruinas,
to stop destruction, Plin. Pan. 50, 4:ventum,
to ward off, turn the wind, id. Ep. 2, 17, 17;(motus terrae) non ante quadraginta dies sistuntur, = desinunt,
Plin. 2, 82, 84, § 198.—Sistere with intra = to confine, keep within:C.transgresso jam Alpes Caecina, quem sisti intra Gallias posse speraverant,
Tac. H. 2, 11:dum populatio lucem intra sisteretur,
provided the raids were confined to day-time, id. A. 4, 48. —Impers. and trop., to arrest or avoid an impending misfortune, or to stand, i. e. to endure; generally in the form sisti non potest (more rarely: sisti potest) = it cannot be endured, a disaster cannot be avoided or met (once in Plaut.; freq. in Liv.; sometimes in Tac.; cf., in gen., Brix ad Plaut. Trin. 720; Drak. ad Liv. 3, 16, 4; Weissenb. ad Liv. 2, 29, 8; Gronov. ad Liv. 4, 12, 6; Beneke ad Just. 11, 1, 6).1.Without a subject, res or a noun of general import being understood:2.quid ego nunc agam, nisi ut clipeum ad dorsum accommodem, etc.? Non sisti potest,
it is intolerable, Plaut. Trin. 3, 2, 94:totam plebem aere alieno demersam esse, nec sisti posse nisi omnibus consulatur,
Liv. 2, 29, 8:si domestica seditio adiciatur, sisti non posse,
the situation will be desperate, id. 45, 19, 3:si quem similem priore anno dedissent, non potuisse sisti,
id. 3, 9, 8:vixque concordiā sisti videbatur,
that the crisis could scarcely be met, even by harmonious action, id. 3, 16, 4:qualicunque urbis statu, manente disciplinā militari sisti potuisse,
these evils were endurable, id. 2, 44, 10: exercitum gravi morbo affectari, nec sisti potuisse ni, etc., it would have ended in disaster, if not, etc., id. 29, 10, 1:qui omnes populi si pariter deficiant, sisti nullo modo posse,
Just. 11, 1, 6 Gronov. ad loc.; cf. Liv. 3, 20, 8 supra, II. A. 1.— Rarely with a subject-clause understood: nec jam sisti poterat, and it was no longer tolerable, i. e. that Nero should disgrace himself, etc., Tac. A. 14, 14.—Rarely with quin, to prevent etc. (pregn., implying also the stopping of something; cf.A.supra, III. B. 1.): neque sisti potuit quin et palatium et domus et cuncta circum haurirentur (igni),
Tac. A. 15, 39.—Hence, stătus, a, um, P. a., as attribute of nouns, occurs in several conventional phrases, as relics of archaic usage.Status (condictusve) dies cum hoste, in the XII. Tables, = a day of trial fixed by the judge or agreed upon with the adversary;B.esp., a peregrinus (= hostis),
Cic. Off. 1, 12, 37. It presupposes a phrase, diem sistere, prob.=vadimonium sistere (v. supra, I. C. 2.). Such an appointment was an excuse from the most important public duties, even for soldiers from joining the army, Cinc. ap. Gell. 16, 4, 4.—Hence, transf.: si status condictus cum hoste intercedit dies, tamen est eundum quo imperant,
i. e. under all circumstances we must go, Plaut. Curc. 1, 1, 5.—In certain phrases, appointed, fixed, regular (cf. statutus, with which it is often confounded in MSS.):C.status dies: tres in anno statos dies habere quibus, etc.,
Liv. 39, 13, 8:stato loco statisque diebus,
id. 42, 32, 2; so id. 5, 52, 2; 27, 23 fin.:stato lustri die,
Sen. Troad. 781:status sacrificii dies,
Flor. 1, 3, 16:statum tempus, statā vice, etc.: lunae defectio statis temporibus fit,
Liv. 44, 37 init.; so id. 28, 6, 10:stato tempore,
Tac. A. 12, 13; id. H. 4, 81; Plin. 11, 37, 65, § 173:stata tempora (partus),
Stat. Achill. 2, 673:adeo in illā plagā mundus statas vices temporum mutat,
Curt. 8, 19, 13; so id. 9, 9, 9; 5, 1, 23; so, feriae, etc.: feriae statae appellabantur quod certo statutoque die observarentur, Paul. ex Fest. p. 69 Lind.:stata quinquennia,
Stat. S. 5, 3, 113:stata sacra or sacrificia: stata sacrificia sunt quae certis diebus fieri debent,
Fest. p. 264 Lind.:proficiscuntur Aeniam ad statum sacrificium,
Liv. 40, 4, 9; 23, 35, 3; 5, 46, 2; 39, 13, 8; Cic. Mil. 17, 45:solemne et statum sacrificium (al. statutum),
id. Tusc. 1, 47, 113; so Liv. 23, 35, 3:stata sacra,
Ov. F. 2, 528; Stat. Th. 1, 666:stata foedera,
id. ib. 11, 380:status flatus,
Sen. Ben. 4, 28:stati cursus siderum,
Plin. 18, 29, 69, § 291 (different: statae stellae = fixed stars, Censor. D. N. 8, belonging to II. 2. supra): statae febres, intermittent fevers, returning regularly, Plin. 28, 27, 28, § 107.—Moderate, average, normal:inter enim pulcherrimam feminam et deformissimam media forma quaedam est, quae et a nimio pulcritudinis periculo et a summo deformitatis odio vacat, qualis a Q. Ennio perquam eleganti vocabulo stata dicitur...Ennius autem eas fere feminas ait incolumi pudicitia esse quae statā formā forent,
Gell. 5, 11, 12 -14 (v. Enn. Trag. p. 133 Vahl.). -
4 nego
nĕgo, āvi, ātum, 1 ( perf. subj. negāssim for negaverim, Plaut. As. 2, 4, 96.—Lengthened collat. form negumo: negumate in carmine Cn. Marci vatis significat negate, Paul. ex Fest. p. 165 Müll.; cf. Herm. Doct. Metr. p. 614), v. n. and a. [for ne-igo, ne and ajo, q. v.], to say no, to deny, refuse (opp. ajo, to say yes; v. ajo; cf.: abnuo, diffiteor, infitior).I.In gen.: vel ai, vel nega, say yes or no, Naev. ap. Prisc. p. 473 P.:(β).vel tu mihi aias vel neges,
Plaut. Rud. 2, 4, 14:negat quis? nego. Ait? aio,
Ter. Eun. 2, 2, 21:Diogenes ait, Antipater negat,
Cic. Off. 3, 23, 91:quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget,
id. Fin. 2, 22, 70:quia nunc aiunt, quod tunc negabant,
id. Rab. Post. 12, 35.— With acc. and inf., to say or affirm that not, to deny that, etc.:Demosthenes negat, in eo positas esse fortunas Graeciae, hoc, etc.,
Cic. Or. 8 fin.:Stoici negant quidquam esse bonum, nisi quod honestum sit,
id. Fin. 2, 21, 68; id. de Or. 3, 14, 54:nego, ullam picturam fuisse, quin abstulerit,
id. Verr. 2, 4, 1, § 1; Caes. B. G. 6, 31.—With quoniam (eccl. Lat.):negat quoniam Jesus est Christus,
Vulg. 1 Joann. 2, 22.—Sometimes two propositions depend upon nego, with the latter of which an affirmative verb (dico, etc.) is to be supplied:plerique negant Caesarem in condicione mansurum: postulataque haec ab eo interposita esse, etc.,
Cic. Att. 7, 15, 3:negabat cessandum et utique prius confligendum,
Liv. 35, 1:ille negat se Numidam pertimescere, virtuti suorum credere,
Sall. J. 106, 3; Vell. 2, 118, 5; Ter. Phorm. 2, 3, 6.—Sometimes another negation follows, which, however, does not destroy the first:negat nec suspicari,
Cic. Ac. 1, 2, 7:negato esse nec mu, nec mutuum,
Plaut. Stich. 1, 3, 101:tu autem te negas infracto remo, neque columbae collo, commoveri,
Cic. Ac. 2, 25, 79.—Pass. with inf., they say I am not, etc.:II.casta negor (sc. esse),
Ov. F. 4, 321:saepe domi non es, cum sis quoque saepe negaris,
Mart. 2, 5, 5:ex eo negantur ibi ranae coaxare,
Suet. Aug. 94:ciconiae pullum qui ederit, negatur annis continuis lippiturus,
Plin. 29, 6, 38, § 128.—In partic.A.To deny a thing;B.factum est: non nego,
Ter. Ad. 5, 3, 12;opp. fateri,
Cic. Brut. 19, 76:sed posthac omnia, quae certa non erunt, pro certo negato,
id. Att. 5, 21, 5:negaturum aut me pro M. Fulvio, aut ipsum M. Fulvium censetis?
Liv. 38, 43:negando minuendove,
Suet. Caes. 66:mitto enim domestica, quae negari possunt,
i. e. the proof of which can be suppressed, Cic. Pis. 5, 11:videant servi ne quis neget,
Juv. 10, 87.— With quin:negare non posse, quin rectius sit, etc.,
Liv. 40, 36:quod si negari non potest, quin, etc.,
Lact. 5, 23 init. —To deny, refuse: quicquam quisquam cuiquam, quod ei conveniat, neget, Enn. ap. Auct. Her. 4, 12, 18 (Trag. v. 448 Vahl.):b.numquam reo cuiquam tam praecise negavi, quam hic mihi,
Cic. Att. 8, 4, 2:postquam id obstinate sibi negari videt,
Caes. B. G. 5, 6:alicui impune negare,
Ov. M. 13, 741:patriae opem,
id. H. 3, 96:miseris,
id. Tr. 5, 8, 13:civitatem alicui,
Suet. Aug. 40:non ego me vinclis verberibusque nego,
Tib. 2, 3, 80; Luc. 8, 3:exstingui primordia tanta negabam,
Sil. 9, 532:neque enim negare tibi quidquam potest,
Vulg. 3 Reg. 2, 17.—Se, to refuse (ante class.):C.obsecrat, Ut sibi ejus faciat copiam: illa enim se negat,
Ter. Phorm. 1, 2, 63; id. Hec. 1, 2, 45.—E s p., to decline an invitation:2.invitatus ad haec aliquis de ponte negabit,
Juv. 14, 135.—Transf., of inanim. things ( poet.):D.poma negat regio,
i. e. does not yield, produce, Ov. Tr. 3, 10, 73:nec mihi materiam bellatrix Roma negabat,
id. ib. 2, 321:pars ventis vela negare,
i. e. to furl the sails, Ov. M. 11, 487:si dextra neget,
Stat. Th. 6, 553:saxa negantia ferro,
opposing, id. Silv. 3, 1:illi membra negant,
his limbs fail him, id. Th. 2, 668.—To deny any knowledge of, to reject (with acc. of persons;eccl. Lat.): negaverunt Dominum,
Vulg. Jer. 5, 12:qui me negaverit,
ib. Matt. 10, 33: Christum negantes, ib. Judae, 4. -
5 negumo
nĕgo, āvi, ātum, 1 ( perf. subj. negāssim for negaverim, Plaut. As. 2, 4, 96.—Lengthened collat. form negumo: negumate in carmine Cn. Marci vatis significat negate, Paul. ex Fest. p. 165 Müll.; cf. Herm. Doct. Metr. p. 614), v. n. and a. [for ne-igo, ne and ajo, q. v.], to say no, to deny, refuse (opp. ajo, to say yes; v. ajo; cf.: abnuo, diffiteor, infitior).I.In gen.: vel ai, vel nega, say yes or no, Naev. ap. Prisc. p. 473 P.:(β).vel tu mihi aias vel neges,
Plaut. Rud. 2, 4, 14:negat quis? nego. Ait? aio,
Ter. Eun. 2, 2, 21:Diogenes ait, Antipater negat,
Cic. Off. 3, 23, 91:quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget,
id. Fin. 2, 22, 70:quia nunc aiunt, quod tunc negabant,
id. Rab. Post. 12, 35.— With acc. and inf., to say or affirm that not, to deny that, etc.:Demosthenes negat, in eo positas esse fortunas Graeciae, hoc, etc.,
Cic. Or. 8 fin.:Stoici negant quidquam esse bonum, nisi quod honestum sit,
id. Fin. 2, 21, 68; id. de Or. 3, 14, 54:nego, ullam picturam fuisse, quin abstulerit,
id. Verr. 2, 4, 1, § 1; Caes. B. G. 6, 31.—With quoniam (eccl. Lat.):negat quoniam Jesus est Christus,
Vulg. 1 Joann. 2, 22.—Sometimes two propositions depend upon nego, with the latter of which an affirmative verb (dico, etc.) is to be supplied:plerique negant Caesarem in condicione mansurum: postulataque haec ab eo interposita esse, etc.,
Cic. Att. 7, 15, 3:negabat cessandum et utique prius confligendum,
Liv. 35, 1:ille negat se Numidam pertimescere, virtuti suorum credere,
Sall. J. 106, 3; Vell. 2, 118, 5; Ter. Phorm. 2, 3, 6.—Sometimes another negation follows, which, however, does not destroy the first:negat nec suspicari,
Cic. Ac. 1, 2, 7:negato esse nec mu, nec mutuum,
Plaut. Stich. 1, 3, 101:tu autem te negas infracto remo, neque columbae collo, commoveri,
Cic. Ac. 2, 25, 79.—Pass. with inf., they say I am not, etc.:II.casta negor (sc. esse),
Ov. F. 4, 321:saepe domi non es, cum sis quoque saepe negaris,
Mart. 2, 5, 5:ex eo negantur ibi ranae coaxare,
Suet. Aug. 94:ciconiae pullum qui ederit, negatur annis continuis lippiturus,
Plin. 29, 6, 38, § 128.—In partic.A.To deny a thing;B.factum est: non nego,
Ter. Ad. 5, 3, 12;opp. fateri,
Cic. Brut. 19, 76:sed posthac omnia, quae certa non erunt, pro certo negato,
id. Att. 5, 21, 5:negaturum aut me pro M. Fulvio, aut ipsum M. Fulvium censetis?
Liv. 38, 43:negando minuendove,
Suet. Caes. 66:mitto enim domestica, quae negari possunt,
i. e. the proof of which can be suppressed, Cic. Pis. 5, 11:videant servi ne quis neget,
Juv. 10, 87.— With quin:negare non posse, quin rectius sit, etc.,
Liv. 40, 36:quod si negari non potest, quin, etc.,
Lact. 5, 23 init. —To deny, refuse: quicquam quisquam cuiquam, quod ei conveniat, neget, Enn. ap. Auct. Her. 4, 12, 18 (Trag. v. 448 Vahl.):b.numquam reo cuiquam tam praecise negavi, quam hic mihi,
Cic. Att. 8, 4, 2:postquam id obstinate sibi negari videt,
Caes. B. G. 5, 6:alicui impune negare,
Ov. M. 13, 741:patriae opem,
id. H. 3, 96:miseris,
id. Tr. 5, 8, 13:civitatem alicui,
Suet. Aug. 40:non ego me vinclis verberibusque nego,
Tib. 2, 3, 80; Luc. 8, 3:exstingui primordia tanta negabam,
Sil. 9, 532:neque enim negare tibi quidquam potest,
Vulg. 3 Reg. 2, 17.—Se, to refuse (ante class.):C.obsecrat, Ut sibi ejus faciat copiam: illa enim se negat,
Ter. Phorm. 1, 2, 63; id. Hec. 1, 2, 45.—E s p., to decline an invitation:2.invitatus ad haec aliquis de ponte negabit,
Juv. 14, 135.—Transf., of inanim. things ( poet.):D.poma negat regio,
i. e. does not yield, produce, Ov. Tr. 3, 10, 73:nec mihi materiam bellatrix Roma negabat,
id. ib. 2, 321:pars ventis vela negare,
i. e. to furl the sails, Ov. M. 11, 487:si dextra neget,
Stat. Th. 6, 553:saxa negantia ferro,
opposing, id. Silv. 3, 1:illi membra negant,
his limbs fail him, id. Th. 2, 668.—To deny any knowledge of, to reject (with acc. of persons;eccl. Lat.): negaverunt Dominum,
Vulg. Jer. 5, 12:qui me negaverit,
ib. Matt. 10, 33: Christum negantes, ib. Judae, 4. -
6 remitto
rĕ-mitto, mīsi, missum, 3, v. a. and n.I.Act., to let go back, send back, despatch back, drive back, cause to return (class. and very freq.; cf. reddo).A.Lit.1.In gen.: Al. Redde mihi illam (filiam)... Non remissura es mihi illam?... non remittes? Me. Non remittam! Plaut. Cist. 2, 1, 29 sq.:b.a legione omnes remissi sunt domum Thebis,
id. Ep. 2, 2, 22:aliquem domum,
Caes. B. G. 1, 43 fin.; 4, 21; 7, 4 fin.; id. B. C. 3, 27 fin.:mulieres Romam,
Cic. Att. 7, 23, 2:paucos in regnum,
Caes. B. C. 2, 44:Fabium cum legione in sua hiberna,
id. B. G. 5, 53:partem legionum in sua castra,
id. B. C. 3, 97:ad parentes aliquem nuntium,
Plaut. Capt. 2, 3, 15:aliquem ad aliquem,
id. Cas. 2, 8, 1; Cic. Fam. 16, 5, 1; Caes. B. C. 1, 24; 26:obsides alicui,
id. B. G. 3, 8 fin.; Lucil. ap. Lact. 5, 14:is argentum huc remisit,
Plaut. As. 2, 2, 69:librum tibi remisi,
Cic. Att. 9, 9, 2: pila intercepta, to cast or hurl back, Caes. B. G. 2, 27; so,tractum de corpore telum,
Ov. M. 5, 95:epistulam ad aliquem,
Plaut. Truc. 2, 4, 43:litteras Caesari,
Caes. B. G. 5, 47; cf.:scripta ad eum mandata per eos,
id. B. C. 1, 10:naves ad aliquem,
id. B. G. 5, 23; so,naves,
id. B. C. 1, 27:obsides,
id. B. G. 3, 8; 3, 29:nonne vides etiam, quantā vi tigna trabesque Respuat umor aquae?.. Tam cupide sursum revomit magis atque remittit,
drives back, Lucr. 2, 199; so,aquas longe (cautes),
Sen. Hippol. 583:calces (equi),
i. e. kick out behind, Nep. Eum. 5, 5.—To send forth from itself, give out, yield:2.ut melius muriā, quam testa marina remittit,
gives forth, yields, Hor. S. 2, 8, 53:muriam,
Col. 12, 9 init.:minimum seri,
id. 12, 13:umorem (humus),
id. 12, 15 init.:aeruginem (vasa aenea),
id. 12, 20, 2:nec umenti sensit tellure remitti (nebulas),
Ov. M. 1, 604:umorem ex se ipsa remittit,
Verg. G. 2, 218:quod baca remisit olivae,
Hor. S. 2, 4, 69:sanguinem e pulmone,
Ov. P. 1, 3, 19.—In partic.a.To let go back, to loosen, slacken, relax any thing strained, bound, rigid, etc. (syn. relaxo;b. c.opp. intendo, adduco): in agro ambulanti ramulum adductum, ut remissus esset, in oculum suum recidisse,
Cic. Div. 1, 54, 123; cf.:habenas vel adducere vel remittere,
id. Lael. 13, 45:frena,
Ov. M. 2, 191 (opp. retinere);6, 228: lora,
id. ib. 2, 200; id. Am. 3, 2, 14; cf.:vela pennarum,
Lucr. 6, 743:ira contractis, hilaritas remissis (superciliis) ostenditur,
Quint. 11, 3, 79:quattuor remissis (digitis) magis quam tensis,
id. 11, 3, 99:digitis,
Ov. H. 19, 197:remissis,
id. M. 4, 229: junctasque manus remisit;vinclis remissis, etc.,
i. e. to loose, id. ib. 9, 314 sq.:digitum contrahens ac remittens,
Plin. 11, 26, 32, § 94: bracchia, i. e. to let sink or fall down, Verg. G. 1, 202: remissas manus, sinking or failing, Vulg. Heb. 12, 12:frigore mella Cogit hiems eademque calor liquefacta remittit,
dissolves again, melts, Verg. G. 4, 36; cf.:cum se purpureo vere remittit humus,
opens again, thaws, Tib. 3, 5, 4:vere remissus ager,
Ov. F. 4, 126. —Jurid. t. t.: remittere nuntium or repudium, to send a bill of divorce, to dissolve a marriage or betrothal; v. nuntius and repudium.—B.Trop.1.In gen., to send back, give back, return, restore, dismiss, remove, etc.:2.(specula) simulacra remittunt,
Lucr. 4, 337 Lachm.:vocem late nemora alta remittunt,
Verg. A. 12, 929; cf.:totidemque remisit Verba locus,
Ov. M. 3, 500:chorda sonum... remittit acutum (with reddere),
Hor. A. P. 349:vos me imperatoris nomine appellavistis: cujus si vos paenitet, vestrum vobis beneficium remitto, mihi meum restituite nomen,
Caes. B. C. 2, 32 fin.:quin etiam ipsis (imperium) remittere,
id. B. G. 7, 20: integram causam ad senatum remittit, refers, Tac. A. 3, 10:a quibus appellatum erit, si forte ad eosdem remittemur,
Quint. 11, 1, 76; 12, 10, 21:veniam,
to return, repay, Verg. A. 4, 436:quae nisi respuis ex animo longeque remittis,
Lucr. 6, 68; cf.:opinionem animo,
to dismiss, reject, cast off, Cic. Clu. 2, 6:si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto,
resign it, id. Sull. 30, 84:utramque provinciam remitto, exercitum depono,
id. Phil. 8, 8, 25:Galliam togatam,
id. ib. 8, 9, 27.—In partic.a.(Acc. to I A. 2. a.) To slacken, relax, relieve, release, abate, remit (freq. and class.):(β).omnes sonorum tum intendens tum remittens persequetur gradus,
Cic. Or. 18, 59; cf.:(sonorum vis) tum remittit animos, tum contrahit,
id. Leg. 2, 15, 38: quaero enim non quibus intendam rebus animum, sed quibus relaxem ac remittam, relieve, recreate, refresh, id. Fragm. ap. Non. 383, 23:ut requiescerem curamque animi remitterem,
id. Verr. 2, 4, 61, § 137:animum per dies festos licentius,
Liv. 27, 31; and in a like sense with se, Nep. Alcib. 1 fin.;and mid.: mirum est, ut opusculis animus intendatur remittaturque,
Plin. Ep. 7, 9, 13:animos a contentione pugnae,
Liv. 5, 41:animos a certamine,
id. 9, 12:animos a religione,
id. 5, 25; cf.:nihil apud milites remittitur a summo certamine,
id. 6, 24, 10:superioris temporis contentionem,
Caes. B. C. 2, 14 fin.; cf. Cic. Brut. 55, 202:diligentiam in perdiscendo ac memoriam,
Caes. B. G. 6, 14; cf.:curam et diligentiam remittunt,
id. B. C. 2, 13:summum illud suum studium remisit,
Cic. Brut. 93, 320:ea studia remissa temporibus revocavi,
id. Tusc. 1, 1, 1:belli opera,
Liv. 30, 3:bellum,
id. 30, 23:pugnam,
Sall. J. 60, 3 al.:urguent tamen et nihil remittunt,
Cic. Fin. 4, 28, 77: equites petere ut sibi laxaret aliquid laboris;quibus ille, ne nihil remissum dicatis, remitto, etc.,
Liv. 9, 16:cottidie aliquid iracundiae remittebat,
Cic. Phil. 8, 6, 19; cf. id. Att. 10, 4, 2:aliquid de suo,
id. Rab. Post. 11, 31:horam de meis legitimis horis,
id. Verr. 2, 1, 9, § 25:aliquid de severitate cogendi,
id. Phil. 1, 5, 12; 13, 17, 36:nihil de saevitiā,
Tac. A. 6, 25 al.; cf. Caes. B. C. 3, 17:ex eo, quod ipse potest in dicendo, aliquantum remittet,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:aliquid ex pristinā virtute,
Caes. B. C. 3, 28:aliquid ex curā verborum,
Quint. 10, 7, 22; 7, 1, 22.—With ellipsis of aliquid, etc.:illum viris fortissimis remittere de summā non potuisse, te mulieri deterrimae recte remississe, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 35, § 82; Liv. 4, 43, 11:de voluntate nihil,
Cic. Brut. 5, 17:nihil e solito luxu,
Tac. H. 3, 55:nihil ex arrogantiā,
id. Agr. 27 al. — Impers.:tum aequo animo remittendum de celeritate existumabat,
Caes. B. G. 5, 49.—With inf., to cease, leave off, omit to do any thing (rare;(γ).not in Cic. or Cæs.): si cogites, remittas jam me onerare injuriis,
Ter. And. 5, 1, 8:neque remittit quid ubique hostis ageret explorare,
Sall. J. 52, 5; cf.:quid bellicosus Cantaber cogitet, remittas Quaerere,
Hor. C. 2, 11, 3.—With se, or mid., to relax, abate:(δ).ubi dolor et inflammatio se remiserunt,
Cels. 4, 24 fin.; cf.:cum se furor ille remisit,
Ov. H. 4, 51:quae (febres) certum habent circuitum et ex toto remittuntur,
Cels. 3, 12; cf. under II.—Mid., to recreate one ' s self:(ε).eundem, cum scripsi, eundem etiam cum remittor, lego,
Plin. Ep. 1, 16, 7; cf.:fas est et carmine remitti,
id. ib. 7, 9, 9; cf.supra: animus remittatur,
id. ib. 7, 9, 13.—To give free course to (opp. continere):b.animi appetitus, qui tum remitterentur, tum continerentur,
Cic. N. D. 2, 12, 34.—With respect to a person, to free one from any thing; to give up, grant, forgive, yield, resign, concede, surrender, sacrifice a thing to any one (= concedere, condonare); with acc. of the offence:(β).Tranioni remitte quaeso hanc noxiam causā meā,
Plaut. Most. 5, 2, 47:injuriam,
Sall. H. 3, 61, 2 Dietsch:quare tum cito senex ille remisit injuriam?
Sen. Contr. 2, 11, 1:ut ex animo tibi volens omne delictum remittam,
App. M. 3, p. 137, 29; so freq. in late Lat., to remit, forgive a sin or offence:peccata,
Vulg. Matt. 9, 2:blasphemia,
id. ib. 12, 31:cogitationem,
id. Act. 8, 22. — Freq. with acc. of the penalty:multam,
Cic. Phil. 11, 8, 18:poenam alicui,
Liv. 40, 10, 9: ipso remittente Verginio ultimam poenam, id. 3, 59, 10; 8, 35, 1:omnia tibi ista concedam et remittam,
Cic. Verr. 2, 5, 9, § 22; cf. id. Ac. 2, 33, 106; and:alicui remittere atque concedere, ut, etc.,
id. Planc. 30, 73: meam animadversionem et suppli cium... remitto tibi et condono, Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 10, 2:quod natura remittit, Invida jura negant,
Ov. M. 10, 330:si per populum Romanum stipendium remittatur,
Caes. B. G. 1, 44:pecunias, quas erant in publicum Varroni cives Romani polliciti, remittit,
id. B. C. 2, 21; cf. Liv. 42, 53: aedes (venditas) alicui, to give up, resign a purchase, Plaut. Most. 3, 2, 111:tempus vobis,
Cic. Verr. 2, 1, 11, § 30:ut patria tantum nobis in nostrum privatum usum, quantum ipsi superesse posset, remitteret,
id. Rep. 1, 4, 8:navem imperare debuisti ex foedere: remisisti in triennium: militem nullum umquam poposcisti per tot annos,
id. Verr. 2, 4, 9, § 21:tibi remittunt omnes istam voluptatem et eā se carere patiuntur,
resign that pleasure to you, id. de Or. 1, 58, 246:ut memoriam simultatium patriae remitteret,
sacrifice to his country, Liv. 9, 38; cf.:privata odia publicis utilitatibus remittere,
Tac. A. 1, 10:ut sibi poenam magistri equitum remitteret (dictator),
that he would remit for their sake, Liv. 8, 35:dictator consulibus in senatu magnifice conlaudatis et suarum quoque rerum illis remisso honore, dictaturā se abdicavit,
having been resigned in their favor, id. 7, 11:jus ipsi remittent,
will abandon their claim, id. 6, 18, 7.— Absol.:remittentibus tribunis plebis comitia per interregem sunt habita,
withdrawing their opposition, Liv. 6, 36, 3:de tributo remiserunt,
id. 5, 12, 13; cf. Tac. A. 1, 8:si hoc ipsi remitti vellent, remitterent ipsi de maritumis custodiis,
Caes. B. C. 3, 17.—Poet., with inf., to allow, permit:II.sed mora damnosa est nec res dubitare remittit,
Ov. M. 11, 376; cf.:(Fides) occulte saevire vetat, prodesse remittit,
Claud. Laud. Stil. 2, 37. —Neutr., to decrease, abate (very rare, but class.):A.si forte ventus remisisset,
Caes. B. C. 3, 26:imbres,
Liv. 40, 33, 4:pestilentia,
id. 2, 34, 6:cum remiserant dolores pedum,
Cic. Brut. 34, 130; cf.:si remittent quippiam Philumenae dolores,
Ter. Hec. 3, 2, 14:tumor remittens,
Cels. 7, 18:vapor calidus primo non remittit propter levitatem,
does not sink, Vitr. 8, 2.— Hence, rĕmissus, a, um, P. a. (acc. to I. A. 2. a.), slack, loose, relaxed, languid (opp. contentus, contendere):membra,
Lucr. 5, 852.Lit.:B. 1.ut onera contentis corporibus facilius feruntur, remissis opprimunt,
Cic. Tusc. 2, 23, 54; cf.:vox, ut nervi, quo remissior, hoc gravior et plenior,
Quint. 11, 3, 42:ridens Venus et remisso Filius arcu,
Hor. C. 3, 27, 67:ammoniacum,
i. e. liquid, Pall. 1, 41, 2; cf.adeps,
Veg. 1, 11, 4. —Mild, gentle, soft, indulgent, cheerful, good-humored, gay, etc. (syn.:2.lenis, mitis, dulcis): remissior ventus,
Caes. B. C. 3, 26:remissiora frigora,
id. B. G. 5, 12 fin.:cantūs remissiores,
Cic. de Or. 1, 60, 254; cf.:tum intentis tum remissis modis,
Quint. 11, 3, 17:si me non improbissime Dolabella tractasset, dubitassem fortasse, utrum remissior essem, an summo jure contenderem,
Cic. Att. 16, 15, 1:in eo sermone non remissi sumus,
id. Fin. 3, 1, 2:remissus et subridens,
Tac. Or. 11 init.:nisi magistratus valde lenes et remissi sint,
Cic. Rep. 1, 43, 66:in ulciscendo remissior,
id. Red. ad Quir. 7, 23:animus (with lenis),
id. de Or. 2, 46, 193; cf.:remississimo ad otium et ad omnem comitatem animo,
i. e. most prone, Suet. Aug. 98:remissus et mitis,
Plin. Ep. 3, 14, 5:cum tristibus severe, cum remissis jucunde vivere,
Cic. Cael. 6, 13; cf. Suet. Galb. 14; id. Claud. 21:decorus est sermo senis quietus et remissus,
Cic. Sen. 9, 28:remissius genus dicendi,
id. Sest. 54, 115:amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior,
id. Lael. 18, 66; cf.affectus,
Quint. 10, 1, 73:egressiones dulces et remissae,
id. 11, 3, 164: joci, gay, merry (opp. curae graves), Ov. M. 3, 319; cf.:remissiores hilarioresque sermones,
Suet. Tib. 21:opus,
Ov. Tr. 2, 547. —Slack, negligent, remiss (syn. languidus):b.esse remisso ac languido animo,
Caes. B. C. 1, 21; cf.:nostris languentibus atque animo remissis,
id. ib. 2, 14: dolus Numidarum [p. 1563] nihil languidi neque remissi patiebatur, i. e. no negligence, Sall. J. 53, 6; 88, 2:in labore,
Nep. Iphic. 3, 1:oderunt agilem gnavumque remissi,
Hor. Ep. 1, 18, 90:remissior in petendo,
Cic. Mur. 26, 52:vita remissior,
Suet. Tib. 52.—Lower, cheaper:remissior aliquanto ejus fuit aestimatio quam annona,
below the market price, Cic. Verr. 2, 3, 92, § 214. — Hence, adv.: rĕ-missē (acc. to B. 1.), gently, mildly (with leniter, urbane;opp. severe, graviter, vehementer, etc.),
Cic. de Or. 3, 26, 102; id. Cael. 14, 33; Col. 1, 8, 10; Quint. 10, 2, 23; 12, 10, 71; Suet. Claud. 30.— Comp., Cic. de Or. 1, 60, 255; id. Verr. 2, 4, 34, § 76; Quint. 9, 2, 91.— Sup. is not found. -
7 faciō
faciō fēcī (old fut perf. faxo; subj. faxim), factus, ere; imper. fac (old, face); pass. fīō, fierī; pass imper. fī [2 FAC-], to make, construct, fashion, frame, build, erect, produce, compose: Lectulos faciundos dedit, T.: navīs: candelabrum factum e gemmis: de marmore signum, O.: pontem in Arare, Cs.: (fanum) a civitatibus factum, founded, L.: duumviri ad aedem faciendam, L.: statuam faciendam locare: (valvae) ad cludendum factae: comoedias, T.: sermonem: epigramma: verbum, speak: carmina, Iu.: scutis ex cortice factis, Cs.: auri pondera facti, wrought, V.—Of actions, to do, perform, make, carry on, execute: Opus, T.: officium, T.: Si tibi quid feci quod placeat, T.: proelium, join, Cs.: iter, Cs.: clamores: clamor fit: eruptiones ex oppido, Cs.: gradum: imperata, Cs.: promissum, fulfil: iudicium: deditionem, S.: fac periclum in litteris, put (him) to the test, T.: me advorsum omnia, oppose me in everything, T.: omnia amici causā: multa crudeliter, N.: initium, begin: praeter aetatem Facere, work too hard for your years, T.: perfacile factu esse, conata perficere, Cs.— To make, produce, cause, occasion, bring about, bring to pass: turbam, T.: ignem ex lignis: iniuriam, Cs.: causas morae, S.: ducis admirationem, excite, L.: luxuriae modum, impose, S.: fugam ex ripā fecit (i. e. fugavit), L.: somnum, induce, Iu.: metum insidiarum, excite, L.: silentio facto, L.: ne qua eius adventūs significatio fiat, become known, Cs.: faciam ut intellegatis: facito, ut sciam: putasne te posse facere, ut, etc.?: fieri potest, ut recte quis sentiat, it may happen: ita fit, ut adsint, it happens: faciendum mihi est, ut exponam, is incumbent: me Facit ut te moneam, compels, T.: facere non possum, quin mittam, etc., I cannot forbear: di faxint ne sit alter (cui, etc.): fac ne quid aliud cures, take care: domi adsitis, facite, T.: ita fac cupidus sis, ut, etc., be sure: iam faxo scies, T.: nulla res magis talīs oratores videri facit, quales, etc. (i. e. ut viderentur): hoc me Flere facit, O.— To make, acquire, obtain, gather, accumulate, gain, take, receive, incur, suffer: rem, T.: praedam, Cs.: pecuniam: stipendia, earn, S.: corhortīs, form, Cs.: corpus, grow fat, Ph.: viam sibi, force, L.: alqm suum, win as a friend, T.: terram suam, i. e. conquer, Cs.: vitae iacturam, Cs.: naufragium: damnum.— To make, render, grant, give, impart, confer: arbitria, H.: potestatem dicendi: sibi iure iurando fidem, give assurance, Cs.: Romanis animum, inspire, L.: copiam pugnandi militibus, L.: audientiam orationi: cui si libido Fecerit auspicium, i. e. if the whim seize him, H.: cognomen colli, L.: mihi medicinam, administer: nobis otia, V.: alcui dolorem: desiderium decemviros creandi, L.— To celebrate, conduct, give, perform, represent: cenas: res divinas: sacra pro civibus: cui (Iunoni), make offerings: vitulā pro frugibus, make sacrifice, V.: cum pro populo fieret: ut fieret, edere, L. — To practise, follow: naviculariam: mercaturas.— To make, depict, represent, assert, say, pretend: in libro se exeuntem e senatu: pugnam ex auro, V.: me unum ex iis feci, qui, etc., pretended to be: ex industriā factus ad imitationem stultitiae, L.: inpendere apud inferos saxum Tantalo: Fecerat et fetam Procubuisse lupam, V.: facio me alias res agere, make as if.—To suppose, assume, grant, admit (only imper. with obj clause): fac audisse (Glauciam): fac ita esse: fac (me) velle, V.— To make, constitute, choose, appoint, render: senatum firmiorem vestrā auctoritate: heredem filiam: exercitum sibi fidum, S.: iter factum conruptius imbri, H.: hi consules facti sunt: ex coriis utres fierent, S.: Candida de nigris, O.: si ille factus esset, had been chosen (consul): alqm certiorem facere, inform ; see certus: ne hoc quidem sibi reliqui facit, ut, etc., does not leave himself so much character.—Pass., to become, be turned into, be made: fit Aurum ingens coluber, V.: sua cuique deus fit dira cupido? V.— To put in possession of, subject to, refer to: omnia quae mulieris fuerunt, viri fiunt: omnem oram Romanae dicionis fecit, L.: dicionis alienae facti, L.— To value, esteem, regard, appraise, prize: parum id facio, S.: te maxumi, T.: quos plurimi faciunt: voluptatem minimi: dolorem nihili: istuc Aequi bonique facio, am content with, T.— To do (resuming the meaning of another verb): cessas ire ac facere, i. e. do as I say, T.: oppidani bellum parare: idem nostri facere, S.: ‘evolve eius librum’—‘Feci mehercule:’ bestiae simile quiddam faciunt (i. e. patiuntur): aut facere aut non promisse, Ct.: Sicuti fieri consuevit, to happen, S.— To do, act, deal, conduct oneself: Facere contra huic aegre, T.: tuis dignum factis feceris, will act like yourself, T.: bene: adroganter, Cs.: per malitiam, with malice: aliter, S.: facere quam dicere malle, act, S.: mature facto opus est, prompt action, S. — To act, take part, take sides: idem plebes facit, S.: idem sentire et secum facere Sullam: cum veritas cum hoc faciat, is on his side: nihilo magis ab adversariis quam a nobis: eae res contra nos faciunt: adversus quos fecerint, N.— To arrange, adjust, set: Vela, spread, V.: pedem, brace, V.— To be fit, be useful, make, serve, answer, do: Ad talem formam non facit iste locus, O.: ad scelus omne, O.: Stemmata quid faciunt? avail, Iu.* * *Ifacere, additional forms Vdo, make; create; acquire; cause, bring about, fashion; compose; accomplishIIfacere, feci, factus Vdo, make; create; acquire; cause, bring about, fashion; compose; accomplish -
8 edo
1.ĕdo, ēdi, ēsum, 3 ( sup.:I.esum,
Plaut. Curc. 2, 1, 13; id. Men. 3, 1, 11; id. Stich. 1, 3, 28:esu,
id. Ps. 3, 2, 35.—The contr. forms es, est, estis, etc., are very freq. in prose and poetry:est,
Verg. A. 4, 66; 5, 683; Hor. S. 2, 2, 57:esset,
id. ib. 2, 6, 89; Verg. G. 1, 151:esse,
Quint. 11, 3, 136; Juv. 15, 102:esto,
Cato R. R. 156, 1.—Hence, also in the pass.:estur,
Plaut. Most. 1, 3, 78; id. Poen. 4, 2, 13; Cels. 27, 3; Ov. Pont. 1, 1, 69; and:essetur,
Varr. L. L. 5, § 106 Müll.—Archaic forms of the subj. praes.:edim,
Plaut. Aul. 3, 2, 16; id. Trin. 2, 4, 73; 74; Caecil. and Pompon. ap. Non. 507, 7:edis,
Plaut. Poen. 4, 2, 45; id. Trin. 2, 4, 72:edit,
Cato R. R. 1, 56, 6; 1, 57, 9 sq.; Plaut. Capt. 3, 1, 1; 3; id. Aul. 4, 6, 6; id. Poen. prol. 9; Hor. Epod. 3, 3; id. S. 2, 8, 90:edimus,
Plaut. Poen. 3, 1, 34:editis, Nov. ap. Non. l. l.: edint,
Cic. Fin. 2, 7, 22), v. a. [Sanscr. ad-mi, eat; Gr. ed-ô, esthiô; Lat. edax, esca, esurio, etc.; cf. also Gr. odous, odont- Aeol. plur. edontes, dens], to eat (for syn. cf.: comedo, vescor, pascor, devoro, haurio, mando, ceno, epulor).Lit.: ille ipse astat, quando edit, Naev. ap. Prisc. p. 893; cf.2.so uncontr.,
Cic. Att. 13, 52:miserrimus est, qui cum esse cupit, quod edit non habet,
Plaut. Capt. 3, 1, 3:ut de symbolis essemus,
Ter. Eun. 3, 4, 2:mergi eos (sc. pullos) in aquam jussit, ut biberent, quoniam esse nollent,
Cic. N. D. 2, 3, 7 et saep.—Prov.a.Multos modios salis simul edisse, to have eaten bushels of salt with another, i. e. to be old friends, Cic. Lael. 19.—b.De patella, i. e. to show contempt for religion (v. patella), Cic. Fin. 2, 7 fin. —c.Pugnos, to taste one's fists, i. e. to get a good drubbing, Plaut. Am. 1, 1, 153.—B.Transf.1.Bona, to squander, dissipate, Plaut. Truc. 4, 2, 29.—2.Of inanimate subjects, qs. to eat up, i. e. to consume, destroy ( poet.):II.ut mala culmos Esset robigo,
Verg. G. 1, 151:carinas lentus vapor (i. e. flamma),
id. A. 5, 683:corpora virus,
Ov. Ib. 608 al. —Trop., to corrode, consume, devour (almost exclusively poet.):2. I.si quid est animum,
Hor. Ep. 1, 2, 39; cf.:nimium libenter edi sermonem tuum,
have devoured, Plaut. Aul. 3, 6, 1:nec te tantus edat tacitam dolor,
Verg. A. 12, 801:nec edunt oblivia laudem,
Sil. 13, 665 et saep.In gen.:II. A.foras per os est editus aër,
Lucr. 3, 122; cf.:sputa per fauces tussi,
id. 6, 1189:urinam,
Plin. 28, 4, 7, § 38; cf.stercus,
Col. 2, 14: animam, to breathe out, i. e. to die, expire, Cic. Sest. 38, 83; Ov. H. 9, 62; cf.:extremum vitae spiritum,
Cic. Phil. 12, 9:vitam,
id. Fin. 5, 2, 4; id. Planc. 37, 90:clamorem,
to send forth, utter, id. Div. 2, 23; cf.:miros risus,
id. Q. Fr. 2, 10, 2:fremitum patulis sub naribus (equus),
Lucr. 5, 1076:voces,
Cic. Tusc. 2, 8:dulces modos,
Ov. F. 1, 444:questus,
id. M. 4, 588:hinnitus,
id. ib. 2, 669:latratus,
id. ib. 4, 451 et saep.:Maeander in sinum maris editur,
discharges itself, Liv. 38, 13; 39, 53 fin.:clanculum ex aedibus me edidi foras,
have slipped out, Plaut. Most. 3, 2, 9.Of what is born, begotten (mostly poet. and in post-Aug. prose):2.progeniem in oras luminis,
Lucr. 2, 617:crocodilos dicunt, cum in terra partum ediderint, obruere ova, deinde discedere,
Cic. N. D. 2, 52; so,partum,
Liv. 1, 39; cf.:aliquem partu,
Verg. A. 7, 660; Ov. M. 4, 210; 13, 487:aliquem maturis nisibus,
id. F. 5, 172:geminos Latona,
id. M. 6, 336:nepotem Atlantis (Pleïas),
id. F. 5, 664 al.: (draconem) Qui luci ediderat genitor Saturnius, idem Abdidit, Cic. Poëta Div. 2, 30, 64; cf.:Electram maximus Atlas Edidit,
Verg. A. 8, 137.—In the pass.:hebetes eduntur,
Quint. 1, 1, 2. —More freq. in the part.: in lucem editus, Poëta ap. Cic. Tusc. 1, 48, 115 (a transl. of the Euripid. ton phunta); cf. Ov. M. 15, 221:editus partu,
id. ib. 5, 517; 9, 678; id. F. 5, 26:Venus aquis,
id. H. 7, 60; cf.:Limnate flumine Gange,
id. M. 5, 48;for which: de flumine,
id. H. 5, 10 (cf. Zumpt, Gramm. §451): ille hac,
Ov. M. 10, 298; cf.:Maecenas atavis regibus,
Hor. C. 1, 1, 1:infans ex nepte Julia,
Suet. Aug. 65 et saep.—Transf.:B.(tellus) Edidit innumeras species,
Ov. M. 1, 436; cf. Liv. 21, 41:frondem ulmus,
puts forth, Col. 5, 6, 2:ea (sc. academia) praestantissimos in eloquentia viros edidit,
Quint. 12, 2, 25.—Of literary productions, to put forth, to publish (class.):C.de republica libros,
Cic. Brut. 5, 19; so,librum contra suum doctorem,
id. Ac. 2, 4, 12:annales suos,
id. Att. 2, 16, 4:orationem scriptam,
Sall. C. 31, 6:aliquid,
Cic. Leg. 1, 2, 7; Quint. 5, 10, 120; 3, 1, 18; 2, 1, 11; Hor. A. P. 390 et saep.—Transf., to set forth, publish, relate, tell, utter, announce, declare = exponere;2.esp. of the responses of priests and oracles, the decrees of authorities, etc.: apud eosdem (sc. censores) qui magistratu abierint edant et exponant, quid in magistratu gesserint,
Cic. Leg. 3, 20, 47; cf. Hor. S. 2, 5, 61:ede illa, quae coeperas, et Bruto et mihi,
Cic. Brut. 5, 20:nomen parentum,
Ov. M. 3, 580; 9, 531; Hor. S. 2, 4, 10:veros ortus,
Ov. M. 2, 43; cf.:auctor necis editus,
id. ib. 8, 449:mea fata tibi,
id. 11, 668 et saep. —With acc. and inf.:Apollo Pythius oraculum edidit, Spartam nulla re alia esse perituram, etc.,
Cic. Off. 2, 22, 77; cf. Liv. 40, 45; 22, 10; 42, 2.—With dupl. acc.:auctorem doctrinae ejus falso Pythagoran edunt,
id. 1, 18; cf. id. 1, 46; 27, 27 fin.:haec mihi, quae canerem Titio, deus edidit ore,
Tib. 1, 4, 73:iis editis imperiis,
id. 29, 25; cf.:edito alio tempore ac loco (with constitutum tempus et locus),
Quint. 4, 2, 98:opinio in vulgus edita,
spread abroad, Caes. B. C. 3, 29, 3; cf. Nep. Dat. 6, 4:consilia hostium,
i. e. to divulge, betray, Liv. 10, 27 et saep.— Poet.:arma violentaque bella,
i. e. to sing, celebrate in song, Ov. Am. 1, 1, 1.—Hence,Jurid. and polit. t. t., to give out, promulgate, proclaim, ordain:(β).qua quisque actione agere volet, eam prius edere debet. Nam aequissimum videtur, eum, qui acturus est, edere actionem, etc.,
Dig. 2, 13 (tit. De edendo), 1 sq.:verba,
Cic. Quint. 20, 63; cf.judicium,
id. ib. 21: tribus, said of the plaintiff in a causa sodaliciorum, to name the tribus (since he had the right, in order to choose the judges, to propose to the defendant four tribus, from which the latter could reject only one, and then to choose the judges according to his own pleasure out of the remaining three, Cic. Planc. 15, 36 sqq.:judices editi (= editicii),
id. ib. 17, 41; cf.Wund. Cic. Planc. p. LXXVI. sq., and see editicius: socium tibi in hujus bonis edidisti Quintium,
hast mentioned, Cic. Quint. 24 fin.:quantum Apronius edidisset deberi, tantum ex edicto dandum erat,
id. Verr. 2, 3, 29; 2, 2, 42: mandata edita, Liv. 31, 19; cf. id. 34, 35:ederet (consul) quid fieri velit,
to command, id. 40, 40; cf. id. 45, 34.—Transf. beyond the jurid. sphere:D.postquam hanc rationem cordi ventrique edidi, etc.,
Plaut. Aul. 2, 8, 12.—Of other objects, to produce, perform, bring about, cause (freq. and class.):III. 1.oves nullum fructum edere ex se sine cultu hominum et curatione possent,
Cic. N. D. 2, 63, 158:vitales motus,
Lucr. 3, 560:proelia pugnasque,
id. 2, 119; 4, 1010; Liv. 8, 9; 21, 43 al.; cf.caedem,
id. 5, 13; 10, 45 al.:strages,
Verg. A. 9, 785 and 527:aliquantum trepidationis,
Liv. 21, 28; cf.tumultum,
id. 36, 19:ruinas,
Cic. Leg. 1, 13 fin.:scelus, facinus,
to perpetrate, id. Phil. 13, 9 fin.:annuam operam,
i. e. to perform, Liv. 5, 4; cf. id. 3, 63; Suet. Tib. 35:munus gladiatorium (with parare),
to exhibit, Liv. 28, 21; Suet. Calig. 18; cf.ludos,
Tac. A. 1, 15; 3, 64; Suet. Caes. 10 al.:spectaculum,
Tac. A. 14, 17; id. H. 2, 67; Suet. Caes. 44 et saep.:gladiatores,
Suet. Aug. 45 et saep.:exemplum severitatis,
Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 5;so more freq.: exempla in aliquem,
Ter. Eun. 5, 6, 21; Caes. B. G. 1, 31, 12; Liv. 29, 9 fin. and 27; cf.:scelus in aliquem,
Cic. Sest. 27.ēdĭtus, a, um, P. a. (set forth, heightened; hence, like excelsus).A.Prop., of places, elevated, high, lofty (cf.:* B. 2.altus, celsus, excelsus, sublimis, procerus, arduus, praeceps, profundus), opp. to flat, level (cf.: collis paululum ex planitie editus,
Caes. B. G. 2, 8, 3; id. B. C. 1, 43, 2; Sall. J. 92, 5; Tac. A. 15, 27—very freq. and class.):Henna est loco perexcelso atque edito,
Cic. Verr. 2, 4, 48; Caes. B. G. 3, 19, 1 (with acclivis); 7, 18, 3; id. B. C. 3, 37, 4; Sall. J. 92, 5; 98, 3; Liv. 2, 50 et saep.— Comp., Caes. B. C. 1, 7, 5; 1, 43, 2; Sen. N. Q. 7, 5. — Sup., Auct. B. Alex. 28; 31; 72; Just. 2, 1, 17 al.—ēdĭtum, i, n.A.A height:B. 3.in edito,
Suet. Aug. 72:ex edito,
Plin. 31, 3, 27.— Plur.:edita montium,
Tac. A. 4, 46; 12, 56: in editis, Treb. Trig. Tyr. 26.— -
9 data
1.do, dĕdi, dătum, dăre (also in a longer form, dănunt = dant, Pac., Naev., and Caecil. ap. Non. 97, 14 sq.; Plaut. Most. 1, 2, 48; id. Ps. 3, 1, 1 et saep.; cf. Paul. ex Fest. p. 68, 12 Müll.— Subj.:I.duim = dem,
Plaut. Aul. 4, 6, 6; Ter. Heaut. 1, 1, 38:duis,
Plaut. Capt. 2, 2, 81; id. Men. 2, 1, 42:duas = des,
id. Merc. 2, 3, 67; id. Rud. 5, 3, 12; an old formula in Liv. 10, 19:duit,
Plaut. As. 2, 4, 54; id. Aul. 1, 1, 23; an old formula in Liv. 22, 10 init.:duint,
Plaut. Most. 3, 1, 126; id. Ps. 4, 1, 25; id. Trin. 2, 4, 35; Ter. And. 4, 1, 43; id. Phorm. 3, 2, 34 al.— Imper.: DVITOR, XII. Tab. ap. Plin. 21, 3, 5 ex conject.—Inf.: DASI = dari, acc. to Paul. ex Fest. p. 68, 13 Müll.:dane = dasne,
Plaut. Truc. 2, 4, 22.—The pres. pass., first pers., dor, does not occur), v. a. [Sanscr. dā, da-dā-mi, give; Gr. di-dô-mi, dôtêr, dosis; cf.: dos, donum, damnum], to give; and hence, with the greatest variety of application, passing over into the senses of its compounds, derivatives, and synonyms (edere, tradere, dedere; reddere, donare, largiri, concedere, exhibere, porrigere, praestare, impertire, suppeditare, ministrare, subministrare, praebere, tribuere, offerre, etc.), as, to give away, grant, concede, allow, permit; give up, yield, resign; bestow, present, confer, furnish, afford; offer, etc. (very freq.).In gen.:(β).eam carnem victoribus danunt, Naev. ap. Non. l. l.: ea dona, quae illic Amphitruoni sunt data,
Plaut. Am. prol. 138; cf.:patera, quae dono mi illic data'st,
id. ib. 1, 3, 36:dandis recipiendisque meritis,
Cic. Lael. 8; cf.:ut par sit ratio acceptorum et datorum,
id. ib. 16, 58: ut obsides accipere non dare consuerint, Caes. B. G. 1, 4 fin.:obsides,
id. ib. 1, 19, 1;1, 31, 7 et saep.: patriam (sc. mundum) dii nobis communem secum dederunt,
Cic. Rep. 1, 13:hominibus animus datus est ex illis sempiternis ignibus,
id. ib. 6, 15; cf. ib. 6, 17:ea dant magistratus magis, quae etiamsi nolint, danda sint,
id. ib. 1, 31; cf.imperia,
id. ib. 1, 44:centuria, ad summum usum urbis fabris tignariis data,
id. ib. 2, 22:Lycurgus agros locupletium plebi, ut servitio, colendos dedit,
id. ib. 3, 9 fin.:ei filiam suam in matrimonium dat,
Caes. B. G. 1, 3, 5:litteras ad te numquam habui cui darem, quin dederim,
Cic. Fam. 12, 19: litteras (ad aliquem), to write to one, saep.; cf. id. Att. 5, 11;and in the same signif.: aliquid ad aliquem,
id. ib. 10, 8 fin.:litteras alicui, said of the writer,
to give one a letter to deliver, id. ib. 5, 15 fin.;of the bearer, rarely,
to deliver a letter to one, id. ib. 5, 4 init.: colloquium dare, to join in a conference, converse ( poet.), Lucr. 4, 598 (Lachm.;al. videmus): colloquiumque sua fretus ab urbe dedit,
parley, challenge, Prop. 5, 10, 32:dare poenas,
to give satisfaction, to suffer punishment, Sall. C. 18:alicui poenas dare,
to make atonement to any one; to suffer for any thing, Ov. M. 6, 544; Sall. C. 51, 31;v. poena: decus sibi datum esse justitia regis existimabant,
Cic. Rep. 1, 41:quoniam me quodammodo invitas et tui spem das,
id. ib. 1, 10:dabant hae feriae tibi opportunam sane facultatem ad explicandas tuas litteras,
id. ib. 1, 9; cf.:ansas alicui ad reprehendendum,
id. Lael. 16, 59:multas causas suspicionum offensionumque,
id. ib. 24:facultatem per provinciam itineris faciundi,
Caes. B. G. 1, 7, 5;for which: iter alicui per provinciam,
id. ib. 1, 8, 3; Liv. 8, 5; 21, 20 al.:modicam libertatem populo,
Cic. Rep. 2, 31:consilium,
id. Lael. 13:praecepta,
id. ib. 4 fin.:tempus alicui, ut, etc.,
id. Rep. 1, 3:inter se fidem et jusjurandum,
Caes. B. G. 1, 3 fin.:operam,
to bestow labor and pains on any thing, Cic. de Or. 1, 55:operam virtuti,
id. Lael. 22, 84;also: operam, ne,
id. ib. 21, 78:veniam amicitiae,
id. ib. 17:vela (ventis),
to set sail, id. de Or. 2, 44, 187:dextra vela dare,
to steer towards the right, Ov. 3, 640:me librum L. Cossinio ad te perferendum dedisse,
Cic. Att. 2, 1:sin homo amens diripiendam urbem daturus est,
id. Fam. 14, 14 et saep.: ita dat se res, so it is circumstanced, so it is, Poëta ap. Cic. N. D. 2, 26; cf.:prout tempus ac res se daret,
Liv. 28, 5 et saep.— Impers.: sic datur, so it goes, such is fate, i. e. you have your reward, Plaut. Truc. 4, 8, 4; id. Ps. 1, 2, 22; id. Men. 4, 2, 40; 64; id. Stich. 5, 6, 5.— Part. perf. sometimes (mostly in poets) subst.: dăta, ōrum, n., gifts, presents, Plaut. Ps. 1, 3, 72; Prop. 3, 15, 6 (4, 14, 6 M.); Ov. M. 6, 363 (but not in Cic. Clu. 24, 66, where dona data belong together, as in the archaic formula in Liv. 22, 10 init.:DATVM DONVM DVIT, P. R. Q.).— Prov.: dantur opes nulli nunc nisi divitibus,
Mart. 5, 81, 2; cf.:dat census honores,
Ov. F. 1, 217.—Poet. with inf.:(γ).da mihi frui perpetuā virginitate,
allow me, Ov. M. 1, 486; id. ib. 8, 350:di tibi dent captā classem reducere Trojā,
Hor. S. 2, 3, 191; so id. ib. 1, 4, 39; id. Ep. 1, 16, 61; id. A. P. 323 et saep.—With ne:II.da, femina ne sim,
Ov. M. 12, 202.In partic.A.In milit. lang.1.Nomina, to enroll one's self for military service, to enlist, Cic. Phil. 7, 4, 13; Liv. 2, 24; 5, 10; cf.2.transf. beyond the military sphere,
Plaut. Ps. 4, 6, 38.—Manus (lit., as a prisoner of war, to stretch forth the hands to be fettered; cf. Cic. Lael. 26, 99;3.hence),
to yield, surrender, Nep. Ham. 1, 4;and more freq. transf. beyond the milit. sphere,
to yield, acquiesce, Plaut. Pers. 5, 2, 72; Cic. Lael. 26, 99; id. Att. 2, 22, 2; Caes. B. G. 5, 31, 3; Ov. H. 4, 14; id. F. 3, 688; Verg. A. 11, 568; Hor. Epod. 17, 1 al.—Terga, for the usual vertere terga; v. tergum.—B. 1.Esp. in jurid. lang.: DO, DICO, ADDICO, the words employed by the praetor in the execution of his office; viz. DO in the granting of judges, actions, exceptions, etc.; DICO in pronouncing sentence of judgment; ADDICO in adjudging the property in dispute to one or the other party; cf. Varr. L. L. 6, § 30 Müll.;2.hence called tria verba,
Ov. F. 1, 47.—Datur, it is permitted, allowed, granted; with subj. clause: quaesitis diu terris, ubi sistere detur, Ov. M. 1, 307:C.interim tamen recedere sensim datur,
Quint. 11, 3, 127:ex quo intellegi datur, etc.,
Lact. 5, 20, 11.—In philos. lang., to grant a proposition:D.in geometria prima si dederis, danda sunt omnia: dato hoc, dandum erit illud (followed by concede, etc.),
Cic. Fin. 5, 28, 83; id. Tusc. 1, 11, 25; id. Inv. 1, 31 fin. —Designating the limit, to put, place, carry somewhere; and with se, to betake one's self somewhere:E.tum genu ad terram dabo,
to throw, Plaut. Capt. 4, 2, 17; cf.:aliquem ad terram,
Liv. 31, 37; Flor. 4, 2 fin.:me haec deambulatio ad languorem dedit!
has fatigued me, Ter. Heaut. 4, 6, 3:hanc mihi in manum dat,
id. And. 1, 5, 62:praecipitem me in pistrinum dabit,
id. ib. 1, 3, 9:hostes in fugam,
Caes. B. G. 5, 51 fin.:hostem in conspectum,
to bring to view, Liv. 3, 69 fin.:aliquem in vincula,
to cast into prison, Flor. 3, 10, 18; cf.:arma in profluentes,
id. 4, 12, 9:aliquem usque Sicanium fretum,
Val. Fl. 2, 28:aliquem leto,
to put to death, to kill, Phaedr. 1, 22, 9:se in viam,
to set out on a journey, Cic. Fam. 14, 12:sese in fugam,
id. Verr. 2, 4, 43 fin.; cf.:se fugae,
id. Att. 7, 23, 2:Socrates, quam se cumque in partem dedisset, omnium fuit facile princeps,
id. de Or. 3, 16, 60 et saep.—Designating the effect, to cause, make, bring about, inflict, impose:F.qui dederit damnum aut malum,
Ter. And. 1, 1, 116:nec consulto alteri damnum dari sine dolo malo potest,
Cic. Tull. 14, 34; 16, 39; cf.:malum dare,
id. N. D. 1, 44, 122:hoc quī occultari facilius credas dabo,
Ter. Hec. 5, 4, 29:inania duro vulnera dat ferro,
Ov. M. 3, 84:morsus,
Prop. 5, 5, 39; cf.:motus dare,
to impart motion, Lucr. 1, 819 al. (but motus dare, to make motion, to move, be moved, id. 2, 311):stragem,
id. 1, 288:equitum ruinas,
to overthrow, id. 5, 1329.—With part. fut. pass.:pectora tristitiae dissolvenda dedit,
caused to be delivered from sadness, Tib. 1, 7, 40.—Prov.: dant animos vina,
Ov. M. 12, 242. —Aliquid alicui, to do any thing for the sake of another; to please or humor another; to give up, sacrifice any thing to another (for the more usual condonare): da hoc illi mortuae, da ceteris amicis ac familiaribus, da patriae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5 fin.: aliquid auribus alicujus, Trebon. ib. 12, 16:b.Caere hospitio Vestalium cultisque diis,
Liv. 7, 20:plus stomacho quam consilio,
Quint. 10, 1, 117 et saep.:ut concessisti illum senatui, sic da hunc populo,
i. e. forgive him, for the sake of the people, Cic. Lig. 12, 37:dabat et famae, ut, etc.,
Tac. A. 1, 7.—Hence,Se alicui, to give one's self up wholly, to devote, dedicate one's self to a person or thing, to serve:G.dedit se etiam regibus,
Cic. Rab. Post. 2, 4; so Ter. Eun. 3, 3, 10; id. Heaut. 4, 3, 10; Poëta ap. Cic. Fam. 2, 8, 2; Cic. Att. 7, 12, 3; Nep. Att. 9; Tac. A. 1, 31:mihi si large volantis ungula se det equi,
Stat. Silv, 2, 2, 38; 1, 1, 42; 5, 3, 71 al.; Aus. Mosel. 5, 448; cf. Ov. H. 16, 161:se et hominibus Pythagoreis et studiis illis,
Cic. Rep. 1, 111:se sermonibus vulgi,
id. ib. 6, 23:se jucunditati,
id. Off. 1, 34 al.:se populo ac coronae,
to present one's self, appear, id. Verr. 2, 3, 19; cf.:se convivio,
Suet. Caes. 31 et saep.:si se dant (judices) et sua sponte quo impellimus inclinant,
Cic. de Or. 2, 44, 187.—Of discourse, to announce, tell, relate, communicate (like accipere, for to learn, to hear, v. accipio, II.; mostly ante-class. and poet.):H.erili filio hanc fabricam dabo,
Plaut. Bacch. 2, 3, 132:quam ob rem has partes didicerim, paucis dabo,
Ter. Heaut. prol. 10; cf. Verg. E. 1, 19:imo etiam dabo, quo magis credas,
Ter. Phorm. 5, 6, 37:da mihi nunc, satisne probas?
Cic. Ac. 1, 3, 10:Thessalici da bella ducis,
Val. Fl. 5, 219:is datus erat locus colloquio,
appointed, Liv. 33, 13:fixa canens... Saepe dedit sedem notas mutantibus urbes,
i. e. foretold, promised, Luc. 5, 107.—In pass., poet. i. q.: narratur, dicitur, fertur, etc., is said:seu pius Aeneas eripuisse datur,
Ov. F. 6, 434; Stat. Th. 7, 315; Claud. Rapt. Pros. 3, 337.—Fabulam, to exhibit, produce a play (said of the author; cf.:I.docere fabulam, agere fabulam),
Cic. Brut. 18 fin.; id. Tusc. 1, 1 fin.; Ter. Eun. prol. 9; 23; id. Heaut. prol. 33; id. Hec. prol. 1 Don.;and transf.,
Cic. Clu. 31, 84; cf.also: dare foras librum = edere,
Cic. Att. 13, 22, 3.—Verba (alicui), to give [p. 605] empty words, i. e. to deceive, cheat, Plaut. Capt. 5, 1, 25; id. Ps. 4, 5, 7; id. Rud. 2, 2, 19; Ter. And. 1, 3, 6 Ruhnk.; Quadrig. ap. Gell. 17, 2, 24; Cic. Phil. 13, 16 fin.; id. Att. 15, 16 A.; Hor. S. 1, 3, 22; Pers. 4, 45; Mart. 2, 76 et saep.—K.Alicui aliquid (laudi, crimini, vitio, etc.), to impute, assign, ascribe, attribute a thing to any one, as a merit, a crime, a fault, etc.:L.nunc quam rem vitio dent, quaeso animum attendite,
Ter. And. prol. 8:hoc vitio datur,
id. Ad. 3, 3, 64:inopiā criminum summam laudem Sex. Roscio vitio et culpae dedisse,
Cic. Rosc. Am. 16, 48; id. Off. 1, 21, 71; 2, 17, 58; id. Div. in Caecil. 10; id. Brut. 80, 277 et saep.—Alicui cenam, epulas, etc., to give one a dinner, entertain at table (freq.):M.qui cenam parasitis dabit,
Plaut. Capt. 4, 4, 2; 3, 1, 35; id. Stich. 4, 1, 8; Ter. Heaut. 3, 1, 45; Cic. Fam. 9, 20, 2; id. Mur. 36, 75:prandium dare,
id. ib. 32, 67; cf. Sen. Ben. 1, 14, 1; Tac. A. 2, 57 al.—To grant, allow, in gen. (rare, but freq. as impers.; v. B. 2. supra):2.dari sibi diem postulabat,
a respite, Plin. Ep. 3, 9, 32.- do, -dāre ( obsol., found only in the compounds, abdo, condo, abscondo, indo, etc.), 1, v. a. [Sanscr. root dhā-, da-dhāmi, set, put, place; Gr. the-, tithêmi; Ger. thun, thue, that; Eng. do, deed, etc.]. This root is distinct from 1. do, Sanscr. dā, in most of the Arian langg.; cf. Pott. Etym. Forsch. 2, 484; Corss. Ausspr. 2, 410;3.but in Italy the two seem to have been confounded, at least in compounds,
Curt. Gr. Etym. p. 254 sq.; cf. Max Müller, Science of Lang. Ser. 2, p. 220, N. Y. ed.; Fick, Vergl. Wört. p. 100.do, acc. of domus, v. domus init. -
10 do
1.do, dĕdi, dătum, dăre (also in a longer form, dănunt = dant, Pac., Naev., and Caecil. ap. Non. 97, 14 sq.; Plaut. Most. 1, 2, 48; id. Ps. 3, 1, 1 et saep.; cf. Paul. ex Fest. p. 68, 12 Müll.— Subj.:I.duim = dem,
Plaut. Aul. 4, 6, 6; Ter. Heaut. 1, 1, 38:duis,
Plaut. Capt. 2, 2, 81; id. Men. 2, 1, 42:duas = des,
id. Merc. 2, 3, 67; id. Rud. 5, 3, 12; an old formula in Liv. 10, 19:duit,
Plaut. As. 2, 4, 54; id. Aul. 1, 1, 23; an old formula in Liv. 22, 10 init.:duint,
Plaut. Most. 3, 1, 126; id. Ps. 4, 1, 25; id. Trin. 2, 4, 35; Ter. And. 4, 1, 43; id. Phorm. 3, 2, 34 al.— Imper.: DVITOR, XII. Tab. ap. Plin. 21, 3, 5 ex conject.—Inf.: DASI = dari, acc. to Paul. ex Fest. p. 68, 13 Müll.:dane = dasne,
Plaut. Truc. 2, 4, 22.—The pres. pass., first pers., dor, does not occur), v. a. [Sanscr. dā, da-dā-mi, give; Gr. di-dô-mi, dôtêr, dosis; cf.: dos, donum, damnum], to give; and hence, with the greatest variety of application, passing over into the senses of its compounds, derivatives, and synonyms (edere, tradere, dedere; reddere, donare, largiri, concedere, exhibere, porrigere, praestare, impertire, suppeditare, ministrare, subministrare, praebere, tribuere, offerre, etc.), as, to give away, grant, concede, allow, permit; give up, yield, resign; bestow, present, confer, furnish, afford; offer, etc. (very freq.).In gen.:(β).eam carnem victoribus danunt, Naev. ap. Non. l. l.: ea dona, quae illic Amphitruoni sunt data,
Plaut. Am. prol. 138; cf.:patera, quae dono mi illic data'st,
id. ib. 1, 3, 36:dandis recipiendisque meritis,
Cic. Lael. 8; cf.:ut par sit ratio acceptorum et datorum,
id. ib. 16, 58: ut obsides accipere non dare consuerint, Caes. B. G. 1, 4 fin.:obsides,
id. ib. 1, 19, 1;1, 31, 7 et saep.: patriam (sc. mundum) dii nobis communem secum dederunt,
Cic. Rep. 1, 13:hominibus animus datus est ex illis sempiternis ignibus,
id. ib. 6, 15; cf. ib. 6, 17:ea dant magistratus magis, quae etiamsi nolint, danda sint,
id. ib. 1, 31; cf.imperia,
id. ib. 1, 44:centuria, ad summum usum urbis fabris tignariis data,
id. ib. 2, 22:Lycurgus agros locupletium plebi, ut servitio, colendos dedit,
id. ib. 3, 9 fin.:ei filiam suam in matrimonium dat,
Caes. B. G. 1, 3, 5:litteras ad te numquam habui cui darem, quin dederim,
Cic. Fam. 12, 19: litteras (ad aliquem), to write to one, saep.; cf. id. Att. 5, 11;and in the same signif.: aliquid ad aliquem,
id. ib. 10, 8 fin.:litteras alicui, said of the writer,
to give one a letter to deliver, id. ib. 5, 15 fin.;of the bearer, rarely,
to deliver a letter to one, id. ib. 5, 4 init.: colloquium dare, to join in a conference, converse ( poet.), Lucr. 4, 598 (Lachm.;al. videmus): colloquiumque sua fretus ab urbe dedit,
parley, challenge, Prop. 5, 10, 32:dare poenas,
to give satisfaction, to suffer punishment, Sall. C. 18:alicui poenas dare,
to make atonement to any one; to suffer for any thing, Ov. M. 6, 544; Sall. C. 51, 31;v. poena: decus sibi datum esse justitia regis existimabant,
Cic. Rep. 1, 41:quoniam me quodammodo invitas et tui spem das,
id. ib. 1, 10:dabant hae feriae tibi opportunam sane facultatem ad explicandas tuas litteras,
id. ib. 1, 9; cf.:ansas alicui ad reprehendendum,
id. Lael. 16, 59:multas causas suspicionum offensionumque,
id. ib. 24:facultatem per provinciam itineris faciundi,
Caes. B. G. 1, 7, 5;for which: iter alicui per provinciam,
id. ib. 1, 8, 3; Liv. 8, 5; 21, 20 al.:modicam libertatem populo,
Cic. Rep. 2, 31:consilium,
id. Lael. 13:praecepta,
id. ib. 4 fin.:tempus alicui, ut, etc.,
id. Rep. 1, 3:inter se fidem et jusjurandum,
Caes. B. G. 1, 3 fin.:operam,
to bestow labor and pains on any thing, Cic. de Or. 1, 55:operam virtuti,
id. Lael. 22, 84;also: operam, ne,
id. ib. 21, 78:veniam amicitiae,
id. ib. 17:vela (ventis),
to set sail, id. de Or. 2, 44, 187:dextra vela dare,
to steer towards the right, Ov. 3, 640:me librum L. Cossinio ad te perferendum dedisse,
Cic. Att. 2, 1:sin homo amens diripiendam urbem daturus est,
id. Fam. 14, 14 et saep.: ita dat se res, so it is circumstanced, so it is, Poëta ap. Cic. N. D. 2, 26; cf.:prout tempus ac res se daret,
Liv. 28, 5 et saep.— Impers.: sic datur, so it goes, such is fate, i. e. you have your reward, Plaut. Truc. 4, 8, 4; id. Ps. 1, 2, 22; id. Men. 4, 2, 40; 64; id. Stich. 5, 6, 5.— Part. perf. sometimes (mostly in poets) subst.: dăta, ōrum, n., gifts, presents, Plaut. Ps. 1, 3, 72; Prop. 3, 15, 6 (4, 14, 6 M.); Ov. M. 6, 363 (but not in Cic. Clu. 24, 66, where dona data belong together, as in the archaic formula in Liv. 22, 10 init.:DATVM DONVM DVIT, P. R. Q.).— Prov.: dantur opes nulli nunc nisi divitibus,
Mart. 5, 81, 2; cf.:dat census honores,
Ov. F. 1, 217.—Poet. with inf.:(γ).da mihi frui perpetuā virginitate,
allow me, Ov. M. 1, 486; id. ib. 8, 350:di tibi dent captā classem reducere Trojā,
Hor. S. 2, 3, 191; so id. ib. 1, 4, 39; id. Ep. 1, 16, 61; id. A. P. 323 et saep.—With ne:II.da, femina ne sim,
Ov. M. 12, 202.In partic.A.In milit. lang.1.Nomina, to enroll one's self for military service, to enlist, Cic. Phil. 7, 4, 13; Liv. 2, 24; 5, 10; cf.2.transf. beyond the military sphere,
Plaut. Ps. 4, 6, 38.—Manus (lit., as a prisoner of war, to stretch forth the hands to be fettered; cf. Cic. Lael. 26, 99;3.hence),
to yield, surrender, Nep. Ham. 1, 4;and more freq. transf. beyond the milit. sphere,
to yield, acquiesce, Plaut. Pers. 5, 2, 72; Cic. Lael. 26, 99; id. Att. 2, 22, 2; Caes. B. G. 5, 31, 3; Ov. H. 4, 14; id. F. 3, 688; Verg. A. 11, 568; Hor. Epod. 17, 1 al.—Terga, for the usual vertere terga; v. tergum.—B. 1.Esp. in jurid. lang.: DO, DICO, ADDICO, the words employed by the praetor in the execution of his office; viz. DO in the granting of judges, actions, exceptions, etc.; DICO in pronouncing sentence of judgment; ADDICO in adjudging the property in dispute to one or the other party; cf. Varr. L. L. 6, § 30 Müll.;2.hence called tria verba,
Ov. F. 1, 47.—Datur, it is permitted, allowed, granted; with subj. clause: quaesitis diu terris, ubi sistere detur, Ov. M. 1, 307:C.interim tamen recedere sensim datur,
Quint. 11, 3, 127:ex quo intellegi datur, etc.,
Lact. 5, 20, 11.—In philos. lang., to grant a proposition:D.in geometria prima si dederis, danda sunt omnia: dato hoc, dandum erit illud (followed by concede, etc.),
Cic. Fin. 5, 28, 83; id. Tusc. 1, 11, 25; id. Inv. 1, 31 fin. —Designating the limit, to put, place, carry somewhere; and with se, to betake one's self somewhere:E.tum genu ad terram dabo,
to throw, Plaut. Capt. 4, 2, 17; cf.:aliquem ad terram,
Liv. 31, 37; Flor. 4, 2 fin.:me haec deambulatio ad languorem dedit!
has fatigued me, Ter. Heaut. 4, 6, 3:hanc mihi in manum dat,
id. And. 1, 5, 62:praecipitem me in pistrinum dabit,
id. ib. 1, 3, 9:hostes in fugam,
Caes. B. G. 5, 51 fin.:hostem in conspectum,
to bring to view, Liv. 3, 69 fin.:aliquem in vincula,
to cast into prison, Flor. 3, 10, 18; cf.:arma in profluentes,
id. 4, 12, 9:aliquem usque Sicanium fretum,
Val. Fl. 2, 28:aliquem leto,
to put to death, to kill, Phaedr. 1, 22, 9:se in viam,
to set out on a journey, Cic. Fam. 14, 12:sese in fugam,
id. Verr. 2, 4, 43 fin.; cf.:se fugae,
id. Att. 7, 23, 2:Socrates, quam se cumque in partem dedisset, omnium fuit facile princeps,
id. de Or. 3, 16, 60 et saep.—Designating the effect, to cause, make, bring about, inflict, impose:F.qui dederit damnum aut malum,
Ter. And. 1, 1, 116:nec consulto alteri damnum dari sine dolo malo potest,
Cic. Tull. 14, 34; 16, 39; cf.:malum dare,
id. N. D. 1, 44, 122:hoc quī occultari facilius credas dabo,
Ter. Hec. 5, 4, 29:inania duro vulnera dat ferro,
Ov. M. 3, 84:morsus,
Prop. 5, 5, 39; cf.:motus dare,
to impart motion, Lucr. 1, 819 al. (but motus dare, to make motion, to move, be moved, id. 2, 311):stragem,
id. 1, 288:equitum ruinas,
to overthrow, id. 5, 1329.—With part. fut. pass.:pectora tristitiae dissolvenda dedit,
caused to be delivered from sadness, Tib. 1, 7, 40.—Prov.: dant animos vina,
Ov. M. 12, 242. —Aliquid alicui, to do any thing for the sake of another; to please or humor another; to give up, sacrifice any thing to another (for the more usual condonare): da hoc illi mortuae, da ceteris amicis ac familiaribus, da patriae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5 fin.: aliquid auribus alicujus, Trebon. ib. 12, 16:b.Caere hospitio Vestalium cultisque diis,
Liv. 7, 20:plus stomacho quam consilio,
Quint. 10, 1, 117 et saep.:ut concessisti illum senatui, sic da hunc populo,
i. e. forgive him, for the sake of the people, Cic. Lig. 12, 37:dabat et famae, ut, etc.,
Tac. A. 1, 7.—Hence,Se alicui, to give one's self up wholly, to devote, dedicate one's self to a person or thing, to serve:G.dedit se etiam regibus,
Cic. Rab. Post. 2, 4; so Ter. Eun. 3, 3, 10; id. Heaut. 4, 3, 10; Poëta ap. Cic. Fam. 2, 8, 2; Cic. Att. 7, 12, 3; Nep. Att. 9; Tac. A. 1, 31:mihi si large volantis ungula se det equi,
Stat. Silv, 2, 2, 38; 1, 1, 42; 5, 3, 71 al.; Aus. Mosel. 5, 448; cf. Ov. H. 16, 161:se et hominibus Pythagoreis et studiis illis,
Cic. Rep. 1, 111:se sermonibus vulgi,
id. ib. 6, 23:se jucunditati,
id. Off. 1, 34 al.:se populo ac coronae,
to present one's self, appear, id. Verr. 2, 3, 19; cf.:se convivio,
Suet. Caes. 31 et saep.:si se dant (judices) et sua sponte quo impellimus inclinant,
Cic. de Or. 2, 44, 187.—Of discourse, to announce, tell, relate, communicate (like accipere, for to learn, to hear, v. accipio, II.; mostly ante-class. and poet.):H.erili filio hanc fabricam dabo,
Plaut. Bacch. 2, 3, 132:quam ob rem has partes didicerim, paucis dabo,
Ter. Heaut. prol. 10; cf. Verg. E. 1, 19:imo etiam dabo, quo magis credas,
Ter. Phorm. 5, 6, 37:da mihi nunc, satisne probas?
Cic. Ac. 1, 3, 10:Thessalici da bella ducis,
Val. Fl. 5, 219:is datus erat locus colloquio,
appointed, Liv. 33, 13:fixa canens... Saepe dedit sedem notas mutantibus urbes,
i. e. foretold, promised, Luc. 5, 107.—In pass., poet. i. q.: narratur, dicitur, fertur, etc., is said:seu pius Aeneas eripuisse datur,
Ov. F. 6, 434; Stat. Th. 7, 315; Claud. Rapt. Pros. 3, 337.—Fabulam, to exhibit, produce a play (said of the author; cf.:I.docere fabulam, agere fabulam),
Cic. Brut. 18 fin.; id. Tusc. 1, 1 fin.; Ter. Eun. prol. 9; 23; id. Heaut. prol. 33; id. Hec. prol. 1 Don.;and transf.,
Cic. Clu. 31, 84; cf.also: dare foras librum = edere,
Cic. Att. 13, 22, 3.—Verba (alicui), to give [p. 605] empty words, i. e. to deceive, cheat, Plaut. Capt. 5, 1, 25; id. Ps. 4, 5, 7; id. Rud. 2, 2, 19; Ter. And. 1, 3, 6 Ruhnk.; Quadrig. ap. Gell. 17, 2, 24; Cic. Phil. 13, 16 fin.; id. Att. 15, 16 A.; Hor. S. 1, 3, 22; Pers. 4, 45; Mart. 2, 76 et saep.—K.Alicui aliquid (laudi, crimini, vitio, etc.), to impute, assign, ascribe, attribute a thing to any one, as a merit, a crime, a fault, etc.:L.nunc quam rem vitio dent, quaeso animum attendite,
Ter. And. prol. 8:hoc vitio datur,
id. Ad. 3, 3, 64:inopiā criminum summam laudem Sex. Roscio vitio et culpae dedisse,
Cic. Rosc. Am. 16, 48; id. Off. 1, 21, 71; 2, 17, 58; id. Div. in Caecil. 10; id. Brut. 80, 277 et saep.—Alicui cenam, epulas, etc., to give one a dinner, entertain at table (freq.):M.qui cenam parasitis dabit,
Plaut. Capt. 4, 4, 2; 3, 1, 35; id. Stich. 4, 1, 8; Ter. Heaut. 3, 1, 45; Cic. Fam. 9, 20, 2; id. Mur. 36, 75:prandium dare,
id. ib. 32, 67; cf. Sen. Ben. 1, 14, 1; Tac. A. 2, 57 al.—To grant, allow, in gen. (rare, but freq. as impers.; v. B. 2. supra):2.dari sibi diem postulabat,
a respite, Plin. Ep. 3, 9, 32.- do, -dāre ( obsol., found only in the compounds, abdo, condo, abscondo, indo, etc.), 1, v. a. [Sanscr. root dhā-, da-dhāmi, set, put, place; Gr. the-, tithêmi; Ger. thun, thue, that; Eng. do, deed, etc.]. This root is distinct from 1. do, Sanscr. dā, in most of the Arian langg.; cf. Pott. Etym. Forsch. 2, 484; Corss. Ausspr. 2, 410;3.but in Italy the two seem to have been confounded, at least in compounds,
Curt. Gr. Etym. p. 254 sq.; cf. Max Müller, Science of Lang. Ser. 2, p. 220, N. Y. ed.; Fick, Vergl. Wört. p. 100.do, acc. of domus, v. domus init. -
11 ecfacio
ef-fĭcĭo ( ecfacio), fēci, fectum, 3 ( perf. subj. effexis, Plaut. As. 3, 5, 63; id. Poen. 1, 3, 19; inf. pass. ecfiĕri, id. Pers. 5, 1, 9; Lucr. 6, 761), v. a., to make out, work out; hence, to bring to pass, to effect, execute, complete, accomplish, make, form (very freq. in all periods and sorts of writing).I.In gen.(α).With acc.:(β).male quod mulier facere incepit, nisi id ecficere perpetrat,
Plaut. Truc. 2, 5, 12 sq.; cf. id. Pers. 5, 1, 9; Caes. B. C. 1, 36 fin.; 1, 61, 2:magna facinora,
Plaut. Ps. 2, 1, 16; so,facinora,
Cic. Phil. 2, 42, 109; cf.opus,
id. ib. 4, 1, 6; Plaut. Truc. 5, 17; Caes. B. G. 4, 18, 1; 7, 35, 4 et saep.:pontem,
id. ib. 6, 6, 1; id. B. C. 1, 40, 1; 1, 62 fin.:ligneas turres, tormenta,
id. ib. 3, 9, 3; 3, 39 fin.:castella,
id. ib. 3, 44, 3:panes ex hoc (genere radicis),
id. ib. 3, 48, 3:sphaeram (Archimedes),
Cic. Rep. 1, 17:columnam,
id. Verr. 2, 1, 56 et saep.:Mosa insulam efficit Batavorum,
Caes. B. G. 4, 10, 2; id. ib. § 4; id. B. C. 3, 40, 4; cf.:portum (insula),
id. ib. 3, 112, 2; Verg. A. 1, 160:magnum numerum cratium, scalarum, etc.,
Caes. B. G. 7, 81, 1:aliquid dignum dono deorum,
Cic. Rep. 3, 3; cf. id. de Or. 1, 26, 120:civitatem,
id. Rep. 2, 30; cf. id. ib. 3, 32:varios concentus, septem sonos,
id. ib. 6, 18:magnas rerum commutationes,
Caes. B. C. 3, 68, 1:tantos progressus,
Cic. Brut. 78, 272:clamores et admirationes in bonis oratoribus,
id. de Or. 1, 33, 152; id. Q. Fr. 3, 1, 3 et saep.:XIII. cohortes,
Caes. B. C. 1, 15, 5; cf.:delectu habito duas legiones,
id. ib. 1, 31, 2:unam ex duabus (legionibus),
id. ib. 3, 89, 1:ad duo milia ferme boum,
Liv. 22, 16 et saep.:lepide meum officium,
Plaut. Truc. 4, 2, 1 sq.; cf.:nostra munia,
id. Stich. 5, 4, 13:munus,
Cic. Rep. 1, 46 fin.; id. Leg. 1, 5, 16:nuptias alicui,
Ter. And. 3, 4, 16:aurum alicui,
Plaut. Bacch. 2, 2, 55; cf. id. Poen. 1, 1, 57; Ter. Heaut. 3, 3, 23:hanc mulierem tibi,
Plaut. Ps. 1, 1, 110 et saep.:quod a Curione effeceram,
had procured, obtained, Cic. Att. 10, 10:amor mores hominum moros et morosos ecficit,
Plaut. Trin. 3, 2, 43.—With two accs.:fortuna eos efficit caecos, quos complexa est,
Cic. Lael. 15, 54; id. Off. 1, 1, 2; id. Rep. 2, 42; Caes. B. G. 3, 24 fin. et saep.; cf.:hunc (montem) murus circumdatus arcem efficit,
id. ib. 1, 38, 6:aliquem consulem,
Cic. Lael. 20, 73:aliquem dictatorem,
id. Att. 15, 21; cf.also: quae res immani corporum magnitudine homines efficit,
Caes. B. G. 4, 1, 9; and:id (genus radicis) ad similitudinem panis efficiebant,
id. B. C. 3, 48, 1.—With ut:(γ).eniti et efficere, ut, etc.,
Cic. Lael. 16, 59; id. Rep. 1, 20; 3, 31; Caes. B. G. 2, 5, 5; 2, 17, 4 et saep.; cf.:hoc si efficiam plane, ut, etc.,
Plaut. Mil. 3, 3, 62:si id efficere non posset, ut, etc.,
Caes. B. G. 5, 50, 3:neque polliceor me effecturum, ut, etc.,
Cic. Rep. 1, 24 fin. —Ellips. of ut:effice, di coëamus in unum,
Ov. F. 3, 683.—With ne (rare):(δ).efficio ne cui molesti sint publicani,
Cic. Att. 6, 1, 16:qui efficiant, ne quid inter privatum et magistratum differat,
id. Rep. 1, 43, 67; id. Fin. 4, 4, 10; Liv. 8, 7, 6:efficiam, posthac ne quemquam voce lacessas,
Verg. E. 3, 51; Dig. 3, 3, 78; cf.:aliquem or aliquid, ne, etc.,
ib. 19, 2, 35; Quint. 3, 6, 102; 8, 3, 20.—With quominus (very seldom), Lucr. 1, 977; Quint. 11, 1, 48; Dig. 49, 14, [p. 630] 29; so with quo magis:(ε).saevitia collegae quo is magis ingenio suo gauderet effecit,
Liv. 2, 60, 1.—With obj. acc. and inf. (very rare, and not ante-Aug.):(ζ).vehementer efficit ea coire, etc.,
Vitr. 2, 6; Dig. 38, 2, 14, § 8; 47, 11, 10.—Absol. (freq. and class.):II.si effecero, Dabin' mihi argentum?
Plaut. Ps. 1, 5, 121; cf. id. ib. 4, 1, 39 sq.; 4, 8, 5; id. Pers. 1, 3, 87; Caes. B. G. 7, 26, 2 et saep.:se a scientiae delectatione ad efficiendi utilitatem referre,
Cic. Rep. 5, 3.In partic.A.In econom. lang., to produce, bear, yield:B.(ager Leontinus) plurimum efficit,
Cic. Verr. 2, 3, 63 fin.; cf.:ager efficit cum octavo, cum decumo,
id. ib. 2, 3, 47:si (vineae) centenos sestertios in singula jugera efficiant,
Col. 3, 3, 3:cum matres binae ternos haedos efficiunt,
id. 7, 6, 7.— Transf. to persons:liciti sunt usque eo, quoad se efficere posse arbitrabantur,
i. e. to make a profit, Cic. Verr. 2, 3, 33 fin. —Of numbers, to make out, yield, amount to a certain sum:C.ea (tributa) vix, in fenus Pompeii quod satis sit, efficiunt,
Cic. Att. 6, 1, 3 (cf. shortly before:nec id satis efficit [al. efficitur] in usuram menstruam),
Plin. 6, 33, 38, § 206; cf. ib. § 209; Col. 5, 2, 6; 8 sq.—In philos. lang., to make out, show, prove (with acc. and inf., ut, ne, or absol.):1.quod proposuit efficit, Cic. Par. prooem. § 2: in quibus (libris) vult efficere animos esse mortales,
id. Tusc. 1, 31 fin. —In the pass. impers.: efficitur, it follows (from something):ita efficitur, ut omne corpus mortale sit,
id. N. D. 3, 12, 30:ex quo efficitur, hominem naturae obedientem homini nocere non posse,
id. Tusc. 3, 5, 25; cf.:ex quo illud efficitur, ne justos quidem esse natura,
id. Rep. 3, 11:quid igitur efficitur?
what follows from that? id. ib. 3, 12.—Hence,effĭcĭens, entis, P. a.A.Adj., effecting, effective, efficient. —In philos. lang.:B.proximus est locus rerum efficientium, quae causae appellantur: deinde rerum effectarum ab efficientibus causis,
Cic. Top. 14 fin.; cf. id. Ac. 1, 6, 24; id. Fin. 3, 16, 55; id. Div. 1, 55, 125; id. Fat. 14, 33; Quint. 5, 10, 86. —Subst., with gen.: virtus efficiens utilitatis, the producer = effectrix, Cic. Off. 3, 3, 12; so,voluptatis (virtus),
id. ib. 3, 33; cf.:ea, quae sunt luxuriosis efficientia voluptatum,
id. Fin. 2, 7, 21; and:(causae) efficientes pulcherrimarum rerum,
id. Univ. 14 fin. —* Adv.: effĭcĭenter, efficiently (for which in the post-Aug. per., efficaciter):2.ut id ei causa sit, quod cuique efficienter antecedat,
Cic. Fat. 15, 34.—effectus, a, um, P. a., worked out, i. e.A.Effected, completed:B.una (materia) diligenter effecta plus proderit quam plures inchoatae et quasi degustatae,
Quint. 10, 5, 23; cf. id. 5, 13, 34; 8, 3, 88.—In the comp.:aliquid nitidius atque effectius,
Quint. 12, 10, 45.—Effected, in philos. lang. (opp. causa efficiens), Cic. Top. 18; cf.a.res,
id. ib. 4; 14 fin.; and subst.: effectum, i, n., an effect, id. ib. 3; Quint. 6, 3, 66; 5, 10, 94. — Adv.: effecte.Effectively, in fact, Mart. 2, 27, 3; Amm. 16, 5, 7.—b. -
12 effectum
ef-fĭcĭo ( ecfacio), fēci, fectum, 3 ( perf. subj. effexis, Plaut. As. 3, 5, 63; id. Poen. 1, 3, 19; inf. pass. ecfiĕri, id. Pers. 5, 1, 9; Lucr. 6, 761), v. a., to make out, work out; hence, to bring to pass, to effect, execute, complete, accomplish, make, form (very freq. in all periods and sorts of writing).I.In gen.(α).With acc.:(β).male quod mulier facere incepit, nisi id ecficere perpetrat,
Plaut. Truc. 2, 5, 12 sq.; cf. id. Pers. 5, 1, 9; Caes. B. C. 1, 36 fin.; 1, 61, 2:magna facinora,
Plaut. Ps. 2, 1, 16; so,facinora,
Cic. Phil. 2, 42, 109; cf.opus,
id. ib. 4, 1, 6; Plaut. Truc. 5, 17; Caes. B. G. 4, 18, 1; 7, 35, 4 et saep.:pontem,
id. ib. 6, 6, 1; id. B. C. 1, 40, 1; 1, 62 fin.:ligneas turres, tormenta,
id. ib. 3, 9, 3; 3, 39 fin.:castella,
id. ib. 3, 44, 3:panes ex hoc (genere radicis),
id. ib. 3, 48, 3:sphaeram (Archimedes),
Cic. Rep. 1, 17:columnam,
id. Verr. 2, 1, 56 et saep.:Mosa insulam efficit Batavorum,
Caes. B. G. 4, 10, 2; id. ib. § 4; id. B. C. 3, 40, 4; cf.:portum (insula),
id. ib. 3, 112, 2; Verg. A. 1, 160:magnum numerum cratium, scalarum, etc.,
Caes. B. G. 7, 81, 1:aliquid dignum dono deorum,
Cic. Rep. 3, 3; cf. id. de Or. 1, 26, 120:civitatem,
id. Rep. 2, 30; cf. id. ib. 3, 32:varios concentus, septem sonos,
id. ib. 6, 18:magnas rerum commutationes,
Caes. B. C. 3, 68, 1:tantos progressus,
Cic. Brut. 78, 272:clamores et admirationes in bonis oratoribus,
id. de Or. 1, 33, 152; id. Q. Fr. 3, 1, 3 et saep.:XIII. cohortes,
Caes. B. C. 1, 15, 5; cf.:delectu habito duas legiones,
id. ib. 1, 31, 2:unam ex duabus (legionibus),
id. ib. 3, 89, 1:ad duo milia ferme boum,
Liv. 22, 16 et saep.:lepide meum officium,
Plaut. Truc. 4, 2, 1 sq.; cf.:nostra munia,
id. Stich. 5, 4, 13:munus,
Cic. Rep. 1, 46 fin.; id. Leg. 1, 5, 16:nuptias alicui,
Ter. And. 3, 4, 16:aurum alicui,
Plaut. Bacch. 2, 2, 55; cf. id. Poen. 1, 1, 57; Ter. Heaut. 3, 3, 23:hanc mulierem tibi,
Plaut. Ps. 1, 1, 110 et saep.:quod a Curione effeceram,
had procured, obtained, Cic. Att. 10, 10:amor mores hominum moros et morosos ecficit,
Plaut. Trin. 3, 2, 43.—With two accs.:fortuna eos efficit caecos, quos complexa est,
Cic. Lael. 15, 54; id. Off. 1, 1, 2; id. Rep. 2, 42; Caes. B. G. 3, 24 fin. et saep.; cf.:hunc (montem) murus circumdatus arcem efficit,
id. ib. 1, 38, 6:aliquem consulem,
Cic. Lael. 20, 73:aliquem dictatorem,
id. Att. 15, 21; cf.also: quae res immani corporum magnitudine homines efficit,
Caes. B. G. 4, 1, 9; and:id (genus radicis) ad similitudinem panis efficiebant,
id. B. C. 3, 48, 1.—With ut:(γ).eniti et efficere, ut, etc.,
Cic. Lael. 16, 59; id. Rep. 1, 20; 3, 31; Caes. B. G. 2, 5, 5; 2, 17, 4 et saep.; cf.:hoc si efficiam plane, ut, etc.,
Plaut. Mil. 3, 3, 62:si id efficere non posset, ut, etc.,
Caes. B. G. 5, 50, 3:neque polliceor me effecturum, ut, etc.,
Cic. Rep. 1, 24 fin. —Ellips. of ut:effice, di coëamus in unum,
Ov. F. 3, 683.—With ne (rare):(δ).efficio ne cui molesti sint publicani,
Cic. Att. 6, 1, 16:qui efficiant, ne quid inter privatum et magistratum differat,
id. Rep. 1, 43, 67; id. Fin. 4, 4, 10; Liv. 8, 7, 6:efficiam, posthac ne quemquam voce lacessas,
Verg. E. 3, 51; Dig. 3, 3, 78; cf.:aliquem or aliquid, ne, etc.,
ib. 19, 2, 35; Quint. 3, 6, 102; 8, 3, 20.—With quominus (very seldom), Lucr. 1, 977; Quint. 11, 1, 48; Dig. 49, 14, [p. 630] 29; so with quo magis:(ε).saevitia collegae quo is magis ingenio suo gauderet effecit,
Liv. 2, 60, 1.—With obj. acc. and inf. (very rare, and not ante-Aug.):(ζ).vehementer efficit ea coire, etc.,
Vitr. 2, 6; Dig. 38, 2, 14, § 8; 47, 11, 10.—Absol. (freq. and class.):II.si effecero, Dabin' mihi argentum?
Plaut. Ps. 1, 5, 121; cf. id. ib. 4, 1, 39 sq.; 4, 8, 5; id. Pers. 1, 3, 87; Caes. B. G. 7, 26, 2 et saep.:se a scientiae delectatione ad efficiendi utilitatem referre,
Cic. Rep. 5, 3.In partic.A.In econom. lang., to produce, bear, yield:B.(ager Leontinus) plurimum efficit,
Cic. Verr. 2, 3, 63 fin.; cf.:ager efficit cum octavo, cum decumo,
id. ib. 2, 3, 47:si (vineae) centenos sestertios in singula jugera efficiant,
Col. 3, 3, 3:cum matres binae ternos haedos efficiunt,
id. 7, 6, 7.— Transf. to persons:liciti sunt usque eo, quoad se efficere posse arbitrabantur,
i. e. to make a profit, Cic. Verr. 2, 3, 33 fin. —Of numbers, to make out, yield, amount to a certain sum:C.ea (tributa) vix, in fenus Pompeii quod satis sit, efficiunt,
Cic. Att. 6, 1, 3 (cf. shortly before:nec id satis efficit [al. efficitur] in usuram menstruam),
Plin. 6, 33, 38, § 206; cf. ib. § 209; Col. 5, 2, 6; 8 sq.—In philos. lang., to make out, show, prove (with acc. and inf., ut, ne, or absol.):1.quod proposuit efficit, Cic. Par. prooem. § 2: in quibus (libris) vult efficere animos esse mortales,
id. Tusc. 1, 31 fin. —In the pass. impers.: efficitur, it follows (from something):ita efficitur, ut omne corpus mortale sit,
id. N. D. 3, 12, 30:ex quo efficitur, hominem naturae obedientem homini nocere non posse,
id. Tusc. 3, 5, 25; cf.:ex quo illud efficitur, ne justos quidem esse natura,
id. Rep. 3, 11:quid igitur efficitur?
what follows from that? id. ib. 3, 12.—Hence,effĭcĭens, entis, P. a.A.Adj., effecting, effective, efficient. —In philos. lang.:B.proximus est locus rerum efficientium, quae causae appellantur: deinde rerum effectarum ab efficientibus causis,
Cic. Top. 14 fin.; cf. id. Ac. 1, 6, 24; id. Fin. 3, 16, 55; id. Div. 1, 55, 125; id. Fat. 14, 33; Quint. 5, 10, 86. —Subst., with gen.: virtus efficiens utilitatis, the producer = effectrix, Cic. Off. 3, 3, 12; so,voluptatis (virtus),
id. ib. 3, 33; cf.:ea, quae sunt luxuriosis efficientia voluptatum,
id. Fin. 2, 7, 21; and:(causae) efficientes pulcherrimarum rerum,
id. Univ. 14 fin. —* Adv.: effĭcĭenter, efficiently (for which in the post-Aug. per., efficaciter):2.ut id ei causa sit, quod cuique efficienter antecedat,
Cic. Fat. 15, 34.—effectus, a, um, P. a., worked out, i. e.A.Effected, completed:B.una (materia) diligenter effecta plus proderit quam plures inchoatae et quasi degustatae,
Quint. 10, 5, 23; cf. id. 5, 13, 34; 8, 3, 88.—In the comp.:aliquid nitidius atque effectius,
Quint. 12, 10, 45.—Effected, in philos. lang. (opp. causa efficiens), Cic. Top. 18; cf.a.res,
id. ib. 4; 14 fin.; and subst.: effectum, i, n., an effect, id. ib. 3; Quint. 6, 3, 66; 5, 10, 94. — Adv.: effecte.Effectively, in fact, Mart. 2, 27, 3; Amm. 16, 5, 7.—b. -
13 efficio
ef-fĭcĭo ( ecfacio), fēci, fectum, 3 ( perf. subj. effexis, Plaut. As. 3, 5, 63; id. Poen. 1, 3, 19; inf. pass. ecfiĕri, id. Pers. 5, 1, 9; Lucr. 6, 761), v. a., to make out, work out; hence, to bring to pass, to effect, execute, complete, accomplish, make, form (very freq. in all periods and sorts of writing).I.In gen.(α).With acc.:(β).male quod mulier facere incepit, nisi id ecficere perpetrat,
Plaut. Truc. 2, 5, 12 sq.; cf. id. Pers. 5, 1, 9; Caes. B. C. 1, 36 fin.; 1, 61, 2:magna facinora,
Plaut. Ps. 2, 1, 16; so,facinora,
Cic. Phil. 2, 42, 109; cf.opus,
id. ib. 4, 1, 6; Plaut. Truc. 5, 17; Caes. B. G. 4, 18, 1; 7, 35, 4 et saep.:pontem,
id. ib. 6, 6, 1; id. B. C. 1, 40, 1; 1, 62 fin.:ligneas turres, tormenta,
id. ib. 3, 9, 3; 3, 39 fin.:castella,
id. ib. 3, 44, 3:panes ex hoc (genere radicis),
id. ib. 3, 48, 3:sphaeram (Archimedes),
Cic. Rep. 1, 17:columnam,
id. Verr. 2, 1, 56 et saep.:Mosa insulam efficit Batavorum,
Caes. B. G. 4, 10, 2; id. ib. § 4; id. B. C. 3, 40, 4; cf.:portum (insula),
id. ib. 3, 112, 2; Verg. A. 1, 160:magnum numerum cratium, scalarum, etc.,
Caes. B. G. 7, 81, 1:aliquid dignum dono deorum,
Cic. Rep. 3, 3; cf. id. de Or. 1, 26, 120:civitatem,
id. Rep. 2, 30; cf. id. ib. 3, 32:varios concentus, septem sonos,
id. ib. 6, 18:magnas rerum commutationes,
Caes. B. C. 3, 68, 1:tantos progressus,
Cic. Brut. 78, 272:clamores et admirationes in bonis oratoribus,
id. de Or. 1, 33, 152; id. Q. Fr. 3, 1, 3 et saep.:XIII. cohortes,
Caes. B. C. 1, 15, 5; cf.:delectu habito duas legiones,
id. ib. 1, 31, 2:unam ex duabus (legionibus),
id. ib. 3, 89, 1:ad duo milia ferme boum,
Liv. 22, 16 et saep.:lepide meum officium,
Plaut. Truc. 4, 2, 1 sq.; cf.:nostra munia,
id. Stich. 5, 4, 13:munus,
Cic. Rep. 1, 46 fin.; id. Leg. 1, 5, 16:nuptias alicui,
Ter. And. 3, 4, 16:aurum alicui,
Plaut. Bacch. 2, 2, 55; cf. id. Poen. 1, 1, 57; Ter. Heaut. 3, 3, 23:hanc mulierem tibi,
Plaut. Ps. 1, 1, 110 et saep.:quod a Curione effeceram,
had procured, obtained, Cic. Att. 10, 10:amor mores hominum moros et morosos ecficit,
Plaut. Trin. 3, 2, 43.—With two accs.:fortuna eos efficit caecos, quos complexa est,
Cic. Lael. 15, 54; id. Off. 1, 1, 2; id. Rep. 2, 42; Caes. B. G. 3, 24 fin. et saep.; cf.:hunc (montem) murus circumdatus arcem efficit,
id. ib. 1, 38, 6:aliquem consulem,
Cic. Lael. 20, 73:aliquem dictatorem,
id. Att. 15, 21; cf.also: quae res immani corporum magnitudine homines efficit,
Caes. B. G. 4, 1, 9; and:id (genus radicis) ad similitudinem panis efficiebant,
id. B. C. 3, 48, 1.—With ut:(γ).eniti et efficere, ut, etc.,
Cic. Lael. 16, 59; id. Rep. 1, 20; 3, 31; Caes. B. G. 2, 5, 5; 2, 17, 4 et saep.; cf.:hoc si efficiam plane, ut, etc.,
Plaut. Mil. 3, 3, 62:si id efficere non posset, ut, etc.,
Caes. B. G. 5, 50, 3:neque polliceor me effecturum, ut, etc.,
Cic. Rep. 1, 24 fin. —Ellips. of ut:effice, di coëamus in unum,
Ov. F. 3, 683.—With ne (rare):(δ).efficio ne cui molesti sint publicani,
Cic. Att. 6, 1, 16:qui efficiant, ne quid inter privatum et magistratum differat,
id. Rep. 1, 43, 67; id. Fin. 4, 4, 10; Liv. 8, 7, 6:efficiam, posthac ne quemquam voce lacessas,
Verg. E. 3, 51; Dig. 3, 3, 78; cf.:aliquem or aliquid, ne, etc.,
ib. 19, 2, 35; Quint. 3, 6, 102; 8, 3, 20.—With quominus (very seldom), Lucr. 1, 977; Quint. 11, 1, 48; Dig. 49, 14, [p. 630] 29; so with quo magis:(ε).saevitia collegae quo is magis ingenio suo gauderet effecit,
Liv. 2, 60, 1.—With obj. acc. and inf. (very rare, and not ante-Aug.):(ζ).vehementer efficit ea coire, etc.,
Vitr. 2, 6; Dig. 38, 2, 14, § 8; 47, 11, 10.—Absol. (freq. and class.):II.si effecero, Dabin' mihi argentum?
Plaut. Ps. 1, 5, 121; cf. id. ib. 4, 1, 39 sq.; 4, 8, 5; id. Pers. 1, 3, 87; Caes. B. G. 7, 26, 2 et saep.:se a scientiae delectatione ad efficiendi utilitatem referre,
Cic. Rep. 5, 3.In partic.A.In econom. lang., to produce, bear, yield:B.(ager Leontinus) plurimum efficit,
Cic. Verr. 2, 3, 63 fin.; cf.:ager efficit cum octavo, cum decumo,
id. ib. 2, 3, 47:si (vineae) centenos sestertios in singula jugera efficiant,
Col. 3, 3, 3:cum matres binae ternos haedos efficiunt,
id. 7, 6, 7.— Transf. to persons:liciti sunt usque eo, quoad se efficere posse arbitrabantur,
i. e. to make a profit, Cic. Verr. 2, 3, 33 fin. —Of numbers, to make out, yield, amount to a certain sum:C.ea (tributa) vix, in fenus Pompeii quod satis sit, efficiunt,
Cic. Att. 6, 1, 3 (cf. shortly before:nec id satis efficit [al. efficitur] in usuram menstruam),
Plin. 6, 33, 38, § 206; cf. ib. § 209; Col. 5, 2, 6; 8 sq.—In philos. lang., to make out, show, prove (with acc. and inf., ut, ne, or absol.):1.quod proposuit efficit, Cic. Par. prooem. § 2: in quibus (libris) vult efficere animos esse mortales,
id. Tusc. 1, 31 fin. —In the pass. impers.: efficitur, it follows (from something):ita efficitur, ut omne corpus mortale sit,
id. N. D. 3, 12, 30:ex quo efficitur, hominem naturae obedientem homini nocere non posse,
id. Tusc. 3, 5, 25; cf.:ex quo illud efficitur, ne justos quidem esse natura,
id. Rep. 3, 11:quid igitur efficitur?
what follows from that? id. ib. 3, 12.—Hence,effĭcĭens, entis, P. a.A.Adj., effecting, effective, efficient. —In philos. lang.:B.proximus est locus rerum efficientium, quae causae appellantur: deinde rerum effectarum ab efficientibus causis,
Cic. Top. 14 fin.; cf. id. Ac. 1, 6, 24; id. Fin. 3, 16, 55; id. Div. 1, 55, 125; id. Fat. 14, 33; Quint. 5, 10, 86. —Subst., with gen.: virtus efficiens utilitatis, the producer = effectrix, Cic. Off. 3, 3, 12; so,voluptatis (virtus),
id. ib. 3, 33; cf.:ea, quae sunt luxuriosis efficientia voluptatum,
id. Fin. 2, 7, 21; and:(causae) efficientes pulcherrimarum rerum,
id. Univ. 14 fin. —* Adv.: effĭcĭenter, efficiently (for which in the post-Aug. per., efficaciter):2.ut id ei causa sit, quod cuique efficienter antecedat,
Cic. Fat. 15, 34.—effectus, a, um, P. a., worked out, i. e.A.Effected, completed:B.una (materia) diligenter effecta plus proderit quam plures inchoatae et quasi degustatae,
Quint. 10, 5, 23; cf. id. 5, 13, 34; 8, 3, 88.—In the comp.:aliquid nitidius atque effectius,
Quint. 12, 10, 45.—Effected, in philos. lang. (opp. causa efficiens), Cic. Top. 18; cf.a.res,
id. ib. 4; 14 fin.; and subst.: effectum, i, n., an effect, id. ib. 3; Quint. 6, 3, 66; 5, 10, 94. — Adv.: effecte.Effectively, in fact, Mart. 2, 27, 3; Amm. 16, 5, 7.—b.
См. также в других словарях:
Not Without a Fight — Studio album by New Found Glory Released March 10, 2009 (see … Wikipedia
Nobuta wo Produce — Promotional picture for Nobuta wo Produce. Also known as 野ブタ。をプロデュース Genre Drama … Wikipedia
Nobuta. O Produce — Infobox animanga/Header name = Nobuta wo Produce caption = ja name = 野ブタ。をプロデュース ja name trans = Nobuta. O Purodyūsu genre = DramaInfobox animanga/Drama title = Nobuta Wo Produce director = Hitoshi Iwamoto and Norika Sakuma network = NTV first =… … Wikipedia
Commentary on Palestine Peace Not Apartheid — Infobox Book name = Palestine Peace Not Apartheid image caption = Cover showing the author, left, and protesters at the Israeli West Bank barrier, right author = Jimmy Carter cover artist = Michael Accordino country = United States of America… … Wikipedia
Commentary on Palestine: Peace Not Apartheid — Palestine: Peace Not Apartheid Cover showing the author, lef … Wikipedia
You shall not murder — The Sixth Commandment, as translated by the Book of Common Prayer (1549). The image is from the altar screen of the Temple Church near the Law Courts in London. You shall not murder or You shall not kill, KJV Thou shalt not kill (LXX οὐ φονεύσεις … Wikipedia
List of British words not widely used in the United States — Differences between American and British English American English … Wikipedia
William Does His Bit — Infobox Book name = William Does His Bit title orig = translator = image caption = author = Richmal Crompton illustrator = cover artist = country = United Kingdom language = English series = genre = Children s literature publisher = release date … Wikipedia
The Revolution Will Not Be Televised (film) — This article is about the film. For other uses, see The Revolution Will Not Be Televised (disambiguation). The Revolution Will Not Be Televised Theatrical release poster … Wikipedia
Debbie Does Dallas: The Musical — Album cover. Music Andrew Sherman, Tom Kitt, Jonathan Callicutt Lyrics Andrew Sherman, Tom Kitt, Jonathan Callicutt Book Susan L … Wikipedia
Do Not Forsake Me Oh My Darling — For the song from the 1952 film High Noon whose refrain is the source of this title, see The Ballad of High Noon. Do Not Forsake Me Oh My Darling The Prisoner episode Episode no. Season 1 Episode 13 Directed by … Wikipedia